Ali Kheradpir

یاد

2012-01-22T01:03:00.000+01:00

از یاد رفتنی نیست

که انسان تنهاست

و تنها درختی که در بیقوله ای به جا مانده باشد

خاطره ای بیش نیست

از یاد نبرده ام هنوز

نفس حق مردی بود که پشت دیوار خواب شهر

به دار آویخته شد

من تا امتداد تو دویدم

انصاف بده دانا

پای زخمی بر خاک کشیدم

با تو ماندم تا سایه ات دیگر با من سخن نگفت

Sur Le Film La Rafle

2012-01-08T20:54:00.002+01:00

راست این است که از سینما نمی‏توان تاریخ آموخت و هنر نه چنین وظیفه ای بر دوش دارد و نه چنین همتی را بر می‏تابد.
هنری که آلوده به سفارش شد و قصد درس‏آموزی و ارشاد داشت فاتحه اش خوانده است چنان که تجربه دهه شصت تا نیمه دهه هفتاد خورشیدی وزارت ارشاد جمهوری اسلامی ایران شاهد چنین مدعایی است و نتیجه آن سینمای دولتی هم پس رفت بود.

سینما تاریخ دارد اما خود کتاب تاریخ نیست با این همه می تواند به تاریخ تلنگر بزند و حتی به آنچه بشر بر سر بشر آورد تازینه. فیلم La Rafle که به معنی "یورش ناگهانی پلیس" است در میان فارسی زبانان به نام "بچه‏های پاریس" شهرت یافته است. فیلمی درباره بازداشت و کشتار سیزده هزار شهروند یهودی پاریس و حومه، توسط نازی‏ها و با همکاری مستقیم دولت ویشی به رهبری مارشال پتن.

این فیلم روایت خیانت دولت فرانسه در سال ۱۹۴۲ میلادی است و اتفاقا توسط فیلمسازی فرانسوی به تصویر کشیده شده است. فیلمی که برای روایت داستانی تاریخی، زیبایی شناسی هنر را از یاد نبرده و ظرافت های بصری و فیلمنامه، مخاطب را تا به انتهای داستان با خود همراه می سازد.

اگر پیش از این، فیلمساز مشهوری از هالیوود به سراغ موضوع هالوکاست رفت و به سیاسی کاری و زد و بند با تندروهای یهودی متهم شد یا اگر روبرتو بنینی برای ساخت "زندگی زیباست" از سویی جماعتی کاتولیک‏تر از پاپ لعن شد، چه باک که این فیلم هم از سوی آنانی که برگ‏هایی از تاریخ بشریت را انکار می‏کنند به سخره گرفته شود.

سینما آموزگار تاریخ نیست اما می‏تواند یادآور تاریخ باشد. تاریخی که معمارش جز انسان نیست و انسانی که جز با آموختن از راه طی شده به فردایی روشن پا نخواهد نهاد.

تماشای یک حراج

2011-12-27T13:45:00.002+01:00

تهران من حراج فیلمی است که در شبکه زیر زمینی توزیع دی وی دی ایران دست به دست می شود. شنیده ام که این فیلم را مانند بسیاری از آثار تازه سینمای آمریکا و اروپا می توان به راحتی در تهران تهیه کرد. با این حال، اگر در ایران هستید و به اینترنت (به اصطلاح) پرسرعت دسترسی دارید یا اگر در برونمرز اقامت دارید و هنوز تهران من حراج را ندیده اید می توانید اینجا به تماشایش بنشینید. تهران من حراج نخستین کار سینمایی گراناز موسوی است که پیش از این به عنوان شاعر شناخته می شد. درباره تهران من حراج به زودی چند سطری خواهم نوشت.

شرایط؛ قربانی شتاب یا شرایط؟

2011-12-20T16:59:00.004+01:00

داستان‏نویسی که راوی واقعیت باشد مجبور به احتیاط در تخیل است. مرز میان رئالیسم و سورئالیسم در همین احتیاط در تخیل است که بنیان نهاده می‏شود. جایی که عبور از آن، هنر واقع‏گرا را به چیزی غیر آنچه که می‏بایست مبدل می‏سازد. تخیل در داستانی که می‏خواهد زیستن در گوشه‏ای از جهان را به چشم دیگران پدیدار سازد و پرده از مگوهای سنتی براندازد در روابط انسان‏ها بیش از آن کار ساز است تا در تصرف زمان و مکان به عنوان بستری که ماجرا در آن روی داده است.

نمی‏توان درباره حمله به برج‏های دو قلوی نیویورک، فیلمی ساخت که در آن ایالات متحده آمریکا کشوری باشد که شهروندانش به زبان پرتغالی حرف می‏زنند یا از سقوط حکومت صدام حسین داستانی را آنچنان روایت کرد که در همسایگی عراق، محمد رضا شاه حکومت می‏کند.
از ملاحظه این نکات کلی که بگذریم و اگر آن را بدیهی شماریم، جزئیات است که یک اثر هنری را قوام می‏بخشد. چنان محاسبه هماهنگی خشت‏های نهاده برهم که از آن ساختمانی بنا می‏شود.

مریم کشاورز جسارت بنا نهادن ساختمانی را به خرج داده که پیش از این کسی را همت آن نبوده است با این همه، ساختمان شکل گرفته اثری درخور تماشای دوباره نیست. خشت‏های این ساختمان با بستری که رویش نشسته است هماهنگی ندارد و دیوار به دیوارش در هر نگاه لرزان به نظر می‏آید...

داستانی که کشاورز آن را در «شرایط» تصویر می‏کند، روایت سرکوب عشق در سرزمینی است که در بند سنت و حکومتی مذهبی است. این عشق روایتی تازه است و همان تصویری است که می‏توان حدس زد مزد نشاندنش بر پرده نقره‏ای تکفیر و تحقیر و دشنام باشد.

فیلمساز ایرانی-آمریکایی که اتفاقا خود نویسنده فیلمنامه «شرایط» است، برای روایت رابطه عاشقانه دو دختر در ایران، با مشکل لوکیشن رو به رو است. از آنجا که ساخت این فیلم در ایران امکان‏پذیر نبود لبنان برای فیلمبرداری انتخاب می‏شود. مشکل اما پایان نمی‏یابد و فیلمبرداری در لبنان با بالاگرفتن شایعه تولید پورنوگرافی متوقف می‏شود. با همه این مصائب فیلمبرداری در لبنان پایان می‏پذیرد اما آیا تماشاچی ایرانی، خیابان‏های بیروت را به عنوان تهران باور می‏کند؟.

تصویر تردد آخرین مدل خودروها و نمای بیرونی خانه‏هایی که هرگز تداعی کننده تهران نیست در ذهن مخاطب باقی می‏ماند. وقتی در نمایی از درون یک مسجد، بدون توجه به شکل پنجره‏ها قرار است که با قرار گرفتن عکس روح‏الله خمینی در قاب دوربین باور کنیم این مسجدی در تهران است یا وقتی پارتی‏های شبانه جوانان در فضایی مانند دیسکوهایی که در غرب می‏بینیم نمایش داده می‏شود، دیگر نمی‏توان «شرایط» را جدی گرفت. حسی که تماشاچی ایرانی درون و برونمرز از چنین سکانس‏هایی دریافت می‏کند حاکی از تصنع است.

کشاورز برای به تصویر کشیدن ممنوعیت همجنسگرایی در ایران به حاشیه‏هایی خطرناک در فیلمسازی خود می‏رسد. حاشیه‏هایی که گاه جای خط اصلی داستان را می‏رباید. خطر این حاشیه به دلیل شناخت سطحی فیلمساز است و نتیجه تشدید آشفتگی تصویری است که قرار بود از تاریکخانه، روشن و سالم بیرون آید.

این حاشیه‏ها از تصویر کردن «دبیرستان دخترانه» تا «اداره منکرات نیروی انتطامی» و حتی «فعالیت غیرقانونی یک شهروند ایرانی – آمریکایی در تهران» را در بر می گیرد. این در حالی است که نه برای شخصیت‏ها در فیلم شناسنامه‏ای به دست می‏آید و نه بسترها با واقعیت تشابهی دارند.

یک نمونه پررنگ در این طیف بی‏دقتی، شخصیت نامزد شیرین است. از ترک مواد مخدر تا حضور در اداره منکرات و اغراق در حقوق و مزایایی که دارد تا تاثیر بر باور پدر روشنفکر خانواده با علامت سوال رو به روست.

«شرایط» قدم به قدم با مشکل شناخت سطحی از روابط ایرانیان مواجه است. از بوسه‏ مادر و فرزند بر سر میز ناهار تا بوسه‏های والیدن عاطفه که جز این همان پنداری فرهنگی ایرانیان و غرب نیست.

تمام این تصاویر نچسب که دقیقه‏ای دست از سر مخاطب بر نمی‏دارد قرار بود که در خدمت روایت خط اصلی ماجرا یعنی رابطه عاشقانه دو همجنس باشد. از آنجا که نه دیالوگ‏ها و نه لهجه‏ها و نه محل تصویربرداری و نه بازآفرینی علایم و عوامل سرکوب، هیچیک با آنجایی که ایران خوانده می‏شود قرابتی ندارد، برای باورش از سوی ایرانیان دلیلی باقی نمی‏ماند.

این فیلم که از جسارت در بیان داستانی ممنوعه برخوردار است قربانی نوعی شتابزدگی است. گویا «شرایط» مغرور به تازگی‏اش از ضرورت مشاوره و تحقیق، چشم بسته عبور کرده باشد. کاش کشاورز به تجربه ناموفق «بدون دخترم هرگز» یا به عبارتی دیگر به بازخورد منفی این فیلم در میان ایرانیان نظری افکنده بود. جز این نیست که آن فیلم هم قرار بود پرده‏ای از پرده‏های سنت و استبداد را کنار زند و از ستم بر زن در جامعه ای چون ایران دهه شصت سخن بگوید اما نتیجه شکست بود و بس.

اگرچه «شرایط» بنا به موضوع و اینکه کاری ایرانی- آمریکایی در برونمرز است بسیار جلب توجه می‏کند اما به همان میزان نیز افسوس برجا می‏گذارد و باز اگرچه این فیلم در جشنواره‏هایی نیز شایسته قدردانی دانسته شده است اما تا اثری به یاد ماندنی در سینمای مهاجرت ایرانیان فاصله بسیار دارد.

در پس سخن از ضعف‏هایی که فیلمی واقع‏گرا را غیرقابل باور ساخته است، نمایش این فیلم دو ویژگی درخور توجه به همراه داشت. اول آنکه باری دیگر یادآور شد که فصل مگوها در میان ایرانیان برونمرز پایان یافته است و داستانی نیست که هنرمند زیر بار بایدها و نبایدها از عرضه اش دریغ کند. دوم حضور بازیگرانی نوچهره در سینمای مهاجرت، نوید بخش آینده‏ای است که باید شاهد کارهایی دیگر و بهتر بود. سارا کاظمی، بازیگر ایرانی – فرانسوی در نقش شیرین، نه فقط جسارت حضور در نقشی ممنوعه را به خرج داد که در نقش آفرینی، لااقل از چهره‏های جوان سینمای درونمرز چیزی کمتر نداشت.

«شرایط» فرصت را از دست داد؛ شاید که شرایطی دیگر برای مریم کشاورز فراهم شود.

مدادم

2011-12-14T20:26:00.004+01:00

راست گفتی

کم نوشتم

گم‏شدن مدادم در راه

که بهانه نمی‏شود

اعتراف می‏کنم

راست گفتی

چشم‏هایت را

در بامدادی مه‏آلود نقاشی نکردم

بس است!
شاید و باید
مدادم را پس بگیرم

La Fete des Lumieres a Lyon

2011-12-12T15:49:00.000+01:00

ویدئویی دیگر از جشن نور در شهر لیون.

جشن نور

2011-12-11T16:59:00.000+01:00

هر ساله در شهر لیون فرانسه، جشن نور برگزار می‏شود. این جشن که گرامیداشت پیروزی مردم لیون در برابر بیماری همه‏گیر طاعون در سال 1643 میلادی است در روزهای هشتم تا یازدهم دسامبر در خیابان‏های این شهر برپا می‏شود.
شهرداری، اداره برق، شرکت حمل و نقل عمومی و پلیس دومین شهر بزرگ فرانسه همکاری تنگاتنگی برای هرچه بهتر برگزار شدن این جشن دارند.
در این ویدئو بخشی از جشن نور لیون را می‏بینید که چگونه خلاقیت با یاری تکنولوژی، نور و آوا را به خدمت گرفته است. مردم شهر لیون با در دست داشتن لیوان های شراب داغ برای دیدن این برنامه به میدان اصلی شهر آمده و برای اینکه دیگران هم بتوانند در نوبت بعدی این نمایش را ببینند، میدان را به سمت خروجی تعیین شده ترک کردند. این همکاری تنها به واسطه یک درخواست پس از پایان نمایش صورت می‏گرفت.

حقیقت

2011-11-26T03:44:00.012+01:00

در سرم پیچیدی امشب

چقدر ناگفته داریم

مرا ببر تا حقیقت

می‏دانم زیر آوار می‏مانی

می‏خواهم با هم بمیریم

شاید تولد را جبران کرده باشیم

ما

2011-11-19T06:37:00.000+01:00

اناالحق نگفته بر دار شدم

آه ای من

آه ای ما

ای رویای کودکی هایم

که حالا

اینجا

کابوس شده است

این ما

آه از ما

دیدار در خواب

2011-11-18T04:06:00.001+01:00

خوابت را دیدم

دیشب

چادر جاگذاشته بودی

به سفر رفتی

دنبالت می‌دویدم

اشک

اشک ترجیع‏بند دیدار تو در خواب‏ است

هیچ نگفتی

بازنگشتی

نه حتی نیم‏نگاهی از غبارآلوده شیشه‏ای

که صورتت را قاب گرفته بود

از من دور شد

دور شدی از من

رفتی و دویدم

چیزی جاگذاشته بودی

چیزی بین ما مانده است

هنوز

آب از آب تکان نخورد

دیدی

نه عقربه‏های ساعت کهنه شهر

به خواب شد

و نه قطره‏های باران

سنگ

نه البرز

فرو ریخت

و نه دریای عمان

خشک

هیچکس اندوه ما را تسلیت نگفت

ما اما

به این درد

چرا خو نکرده‏ایم

باد را صدا بزن

میهمان است

این مسافر که بر پنجره می کوبد نابهنگام

وعده‌ام داده

خاکسترم را به سوغات تو آورد

* سوم نوامبر ۲۰۱۱

** نخستین بار در ایران امروز منتشر شد

The French Music Band

2011-10-09T17:01:00.000+02:00

احمدی‌نژاد آینه مردم ایران نیست

2011-09-25T01:40:00.002+02:00

میهن: جهان گویی کوچک شده است. مرزها در حدود معاهدات و مناسبات دیپلماتیک باقی مانده و «شناخت» برای اهالی دهکده جهانی بی‏سرحد است. زبان، نژاد، مذهب و ایدئولوژی مانع لمس واقعیت نیست. بسیاری از مفاهیم سیاسی، تعریف و تعبیری نو یافته‏اند. فناوری هر روز پیچیده‏تر می‏شود و ارتباط جهانیان مدام سهل‏تر و این امر نه دیوار چین و نه استیلای سانسور را بر می‏تابد.

جهان امروز، جهانی «مدام درحال تحول» است. اگر تاچندی پیش، گذشته چراغ راه آینده بود تا فردا بهتر رقم خورد، اینک بی‏درک مناسبات جهان پسامدرن، پا نهادن به فردایی دیگر و بهتر، ناممکن می نماید.
در چنین روزگاری هیچ فریادی ناشنیده باقی نخواهد ماند. ممکن است قحطی و گرسنگی در شاخ آفریقا درمان نیابد اما کیست که بخواهد بداند و نتواند. پیدایی خرده رسانه‏ها و فراگیری آن، خبر را از انحصار امپراطوری رسانه‏های نامدار و دستگاه‏های تبلیغاتی دولت‏های خودکامه بیرون کشیده است. جهانیان بی‏آنکه همتی سخت برخود هموار سازند یکدیگر را به نظاره نشسته‏اند و چنین است که خبر بازداشت یک وبلاگ‏نویس در چین یا گزارش مرگ در بازداشتگاه کهریزک مرز نمی‏شناسد و در کمترین زمان ممکن فاصله را به سخره می گیرد.

در جهانی چنین، هر جنبش‏ فراگیر اجتماعی و سیاسی اگرچه می تواند به دست فراموشی سپرده شود اما به واسطه ابزار موجود فراتر از مرزهای جغرافیایی نیز اثربخش است. اهمیت، سود یا اولویت این اثر ممکن است مورد مناقشه باشد اما اساس آن انکار ناشدنی است.

خیزش‏های مردمی به طور طبیعی بر نگاه بیرونی اثر گذار است. جامعه ای که برای حصول مطالبات خویش به کنشگری روی آورده است چهره خویش را باز می آفریند. وجود نمونه‏های متعدد جوامع در حال تحول این امکان را به ناظر می دهد تا به قیاس بنشیند. با در نظر آوردن این مهم، همان طور که به صرف تکیه بر افتخارات ملی و غنای تاریخی نمی‏توان انتظار مقبول افتادن در نگاه جهانی را داشت، مقامات رسمی و نمایندگان دولت‏ها نیز آینه ملت‏ها شمرده نمی شوند.

محمود احمدی‏نژاد و سخنرانی‏هایش به ویژه در مجمع عمومی سازمان ملل متحد...

نمونه مناسبی برای مطالعه نگاه بیرونی به جامعه ایران است؛ سخنرانی‏هایی که به موعظه‏های پیامبرگونه می‏ماند و با آغازش، صندلی‏ها یکی یکی خالی می شوند.

تصویری که احمدی‏نژاد در جایگاه رئیس جمهوری ایران به جهانیان عرضه می‏کند، تصویری سراسر متناقض است. واعظی است که خواهان تغییر مدیریت سیاسی جهان است و همه مصائب دامنگیر بشر امروز را از سر تقصیرات دولت ایالات متحده آمریکا می داند و از سویی دیگر و در حالی که «عدالت» و «آزادی» ترجیع‏بند شعارهایش است از درون محدوده قدرتش هر روز نقض حقوق بشر گزارش می شود.

خودنمایی جنبش سبز و سرکوب شهروندانی که برای تغییر، شیوه ای مسالمت آمیز و مدرن را برگزیده بودند اما همچنان نه تنها در یاد همسایه‏های ایرانیان در این دهکده جهانی باقی است بلکه تداوم سرکوب و هراس روزافزون حاکمیت از سربرآوردن دوباره آن پرسش برانگیز است.

«بهار‏ عرب» پرسش‏هایی را از سوی غیرایرانیان در برابر ایرانیان برون‏مرز نهاد و آن اینکه آیا باید در ایران هم منتظر چنین رویدادی بود؟. اینکه ایران امروز هم مستعد انقلابی علیه ساختار نظام سیاسی است یا نه و اینکه با به طول انجامیدن حصر خانگی دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری و تداوم بازداشت‏ها، جنبش سبز چگونه و با چه مطالباتی بار دیگر خودنمایی خواهد کرد، پرسش‏هایی است که از زبان مردم کنجکاو و به ویژه اهل فرهنگ و سیاست غرب شنیده می‏شود.

ضمن اینکه نباید دچار این توهم شد که مردم اروپا، برای نمونه بحران اقتصادی دامنگیر این قاره را فراموش کرده و سرنوشت ملت ایران برایشان در اولویت توجه و پیگیری است اما طرح چنین پرسش‏هایی از سوی خبرنگاران و اهل تفکر غرب، نشان از آگاهی آنان از عدم مشروعیت احمدی نژاد در جایگاه منتخب یک ملت دارد.

در همین حال احمدی‏نژاد در «سخن» آنان همچنان رئیس جمهوری ایران خوانده می‏شود و تاکید بر اینکه این فرد برگزیده اکثریت یا دست‏کم منتخب در روندی دموکراتیک نیست بیهوده است چراکه این آگاهی وجود دارد و اتفاقا این کاری است که جنبش سبز موفق به انجام آن شده اما به هر روی این احمدی‏نژاد است که در چنین جایگاهی به مجامع بین المللی فراخوانده می‏شود.

اشاره شد که جهانیان کنش ملل را برای دستیابی به مطالبات خویش به ورطه قیاس می گذارند و از این روی شیوه اعتراض مردم تهران و رشت و تبریز به مراتب تحسین برانگیز بود چراکه معترضان توانستند میزان مظلومیت خود را با دست‏هایی خالی و به دور از خشونت به نمایش بگذارند.

خبرنگاری آلمانی می‏گفت که با دیدن ویدئوهایی که از اعتراض های خیابانی مردم تهران دیده است به تفاوت فرهنگی ایرانیان با مردم کشورهای شمال آفریقا پی‏برده است. با اینکه سعی داشت به ورطه توهین به دیگری به واسطه این قیاس و تحسین ایرانیان نیافتد، در یک جمله گفت به نظرم مردم ایران، خلق و خویی آرام‏تر دارند.

شاید از سر همین دست قیاس است که تا پیش از اختفای معمر قذافی و سقوط طرابلس، لیبی در نگاه بیرونی، نه کشوری که در مسیر دموکراسی‏خواهی گام نهاده بلکه سرزمینی جنگ زده بود اما مصر و تونس از همان روزهای نخست اعتراض، چشم‏ها را به خود خیره ساخت.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به عنوان یکی از مهمترین ارکان نهاد جامعه بین الملل، امکانی برای خودنمایی دیپلماتیک در این دهکده است. این امکان نه برای ملت ایران که حتی برای حکومتی که مهمترین متحد استراتژیک آن در منطقه، در آتش خشم مردم می سوزد نیز با وجود فرستاده ای چون احمدی نژاد یک فرصت قلمداد نمی‏شود. چه بسا، نه برای ایرانیان که برای بسیاری از ناظران غیر ایرانی نیز محتوای سخن رئیس جمهوری اسلامی ایران قابل پیش بینی بود.

از نگاه ناظر بیرونی و از میان قشری که به حرفه خبرنویسی و گزارشگری مشغولند می توان دو برداشت کلی را نسبت به بیان و تفکر این مقام رسمی حاکمیت ایران به دست آورد.

نگاه اول بی‏درنگ احمدی نژاد را فاقد قدرت تعقل می داند، مجنونش می خواند اما در نگاهش سوژه ای است که تماشایش مهیج است. این نگاه عمدتا در میان خبرنگاران اروپایی رواج دارد. آنان می‏گویند که ممکن است موجود خطرناکی باشد اما درباره قدرتی که پشتش قرار دارد اغراق شده و تنها سخنان نامعقولش است که حاشیه را از متن پررنگ تر ساخته است. این گروه تعامل با غرب و جهان امروز را برای احمدی‏ژاد بی معنی می دانند و به وی به سان وصله ای ناجور به قبای جهان می‏نگرند. احمدی نژاد پدیده ای است که دیدن رفتار و شنیدن گفتارش برای آنان به یک تفریح می ماند.

نگاه دوم را می‏توان در میان فرزندان نسل مهاجری که از کشورهای آفریقایی به اروپا آمده‏اند دید. آنان در غرب به دنیا آمده و در بستری متفاوت با زادگاه پدری رشد کرده‏اند. احمدی‏نژاد و دولتش را مستحق سرنگونی از سوی مردم ایران می دانند اما این وصله ناجور جهان را در دورانی که به ظن آنان یا باید مطیع غرب بود یا تن به انزوا سپرد قابل فهم می‏شمارند. این گروه می‏گویند که از نگاه بیرونی، ایران استحقاق تغییر را دارد اما نه با قدرت آمریکا که با توان مردم. از این روی حضور احمدی نژاد به عنوان دشمن اسرائیل و آمریکا در خاورمیانه تا زمانیکه بهار عرب به ایران نرسیده را قابل تامل می دانند. به عبارتی دیگر آنان نگران هستند که ایران نیز در خاورمیانه به جرگه عربستان سعودی، قطر و کویت به عنوان حامیان آمریکا بپیوندد.

این رویکرد، به آینده ای که بهار عرب در خاورمیانه رقم می‏زند امیدوار است و باور دارد که جبهه ای نه علیه غرب بلکه فارغ از دخالت غرب شکل خواهد گرفت، از آن پس احتمالا به نقش احمدی نژاد و تندگویی هایش نیازی نیست. این نگاهی کاملا سیاسی است. احمدی نژاد را مانند گروه اول فاقد قدرت تعقل در دیپلماسی و در عین حال زیرک در سیاست داخلی می‏شمارد و بر آنچه که در داخل ایران می گذرد آگاه است اما حضورش را تا رسیدن به توازن قوا در مناسبات بین المللی بیهوده نمی داند.

در هر دو نگاه نکته مشترک آن است که احمدی نژاد ملت ایران را نمایندگی نمی کند. این امر مبتنی بر آگاهی از نارضایتی عمومی در ایران و نیز تجربه خیزش سرکوب شده سال هشتاد و هشت است. همچنین تماس با ایرانیان برون‏مرز که از موفق‏ترین مهاجران اروپا در ادغام با سرزمین میزبان هستند نیز این تفاوت را باز تداعی می‏کند. سرانجام اینکه حق تغییر برای مردم ایران از نگاه ناظر بیرونی بدیهی است.

* این یادداشت برای میهن نوشته شد.

غایب روز

2011-09-23T05:54:00.002+02:00

شبم باز بارانی‏ست

بارانی‌ام

چه اقبالی ...

همه روز غایب بوده‌ام

شب هم در جستجوی ماه

بلند بختی‌ست شاید

دیدن شمع به دستان

که بامداد را تکیه بر تاریخ تلخ

طلب می‌کنند

آشنایند

این گلو دریدگان

که نفس‏شان

نغمه

و

دست‏هاشان سوخته از اشک شمع

بلند بختی‏ست شاید

زیستن در مرگ

وقتی هنوز در قفس

با بالی شکسته

می‌شود

خواب کوچ دید

همه روز غایب بوده‌ام

۱۴ سپتامبر ۲۰۱۱

* برای نخستین بار در ایران امروز منتشر شد.

آب بازی و انقلابی که روی نداد

2011-09-20T11:41:00.001+02:00

خبر بازداشت گروهی از جوانان در تهران به دلیل تجمع در پارک و آب بازی هنوز از یاد نرفته است. آب بازی جوانان به سوژه ای بدل شد که انگار نیروهای ناتو، حکومت تهران را تهدید به حمله نظامی کرده اند. در آستین حاکمان ایران البته توهم، مهمل و دروغ کم نیست. ماجرای ناتوی فرهنگی و شبیخون و از این دست ساخته و پرداخته اقلیتی است که با دشمن تراشی و آتش افروزی، به عمر خود افزوده است. حکومتی که از آب بازی چند جوان چنان بهراسد که کار به بازداشت و اعتراف تلویزیونی کشد، به طور قطع حکومتی پایدار نیست.

این ها را زمانی زیر لب زمزمه کردم که حسب اتفاق از یکی از میدان های اصلی شهر لیون عبور می کردم با جوانانی رو به رو شدم که سرخوشانه مشغول آب بازی بودند. بعد هم آبجویی نوشیده و ساز به دست گرفته و شادمانی خود را ادامه دادند. هر چه نگاه کردم و به فکر فرو رفتم دولت نیکولا سارکوزی از این رویداد متاثر نشد. انقلابی شکل نگرفت و باور سیاسی و مذهبی کسی متزلزل نشد.

به تو

2011-09-15T18:40:00.000+02:00

به شب تو
تو که در کوچه زخم خوردی
سلام و سوگند و نگاه

جای دست خونی ات را
روی دیوار دیدم

با تو سر می شود این درد
هر کجا باشی
به بی درکجا اگر باشم

زیبا

2011-09-05T09:56:00.000+02:00

مغز خر، ارزان نبود، ارث بود. خوردیم و زیبا شدیم.

( زیبا از منظر هنر مدرن!)

ترانه خوانی در خیابان

2011-08-20T16:49:00.000+02:00

Nostalgic Songs In Paris from ali kheradpir on Vimeo.

استقبال از تابستان در شهر لیون

2011-08-03T12:48:00.000+02:00

Summer Welcoming In Lyon from ali kheradpir on Vimeo.

تظاهرات موتورسیکلت سواران

2011-07-09T20:02:00.002+02:00

A Different Kind of Demonstration from ali kheradpir on Vimeo.

پنج حرف ساده

2011-06-22T16:41:00.008+02:00

باران ناگفته ها داشت

تو تنها چشم به آن دوختی

باران

پنج حرف ساده بود

و همبغض بهار

که نام نخستین کودک خواب پریشان من ست

باران را گوش کن

کسی مشت می کوبد بر در

می زند سر به دیوار

باران را گوش کن

صدایش آشنا نیست؟

همان پنج حرف ساده

که زمین این عجوزه هزار داماد را

به امید سربرآوردن تیراژه ی نو

بوسه می زند در زفاف اشک

باران

نقاب گونه های خیس من ست

بگذار ببارد

چنان ببارد در بامداد تشییع جنازه ام کاش

که جسد رها کرده به حال خویش

بگریزند ریاکاران خنجر فرو برده بر تابوت

بگذار ببارد

باران هستی من ست

که فدایی می شود تا برآمدن تیراژه ی نو

+ به آنان که جان به کف گرفته اند در زندان اوین
++ منتشر شده در وب سایت ایران امروز

تیر توقیف بر هم میهن

2011-05-28T20:24:00.003+02:00

1- هنوز مثل همان سالی که مردم چهره اش را پای میز محاکمه می دیدند عبوس بود. سر و وضعش اما عوض شده بود. سیاهی ریشش توی ذوق آدم نمی زد. رخت و لباسش هم برخلاف سنش، جوان تر شده بود. به چارچوب در تکیه زد و گفت: توقیف شد.

بیشتر صفحه ها را بسته بودیم که غلامحسین کرباسچی درباره روزنامه ای که مدیرمسئولش بود، این خبر را داد. یکمرتبه همه چیز به هم ریخت. هیاهو شد. دخترهای تحریریه اشک می ریختند. عده ای از بچه ها موبایل به دست، مدام ساختمان را بالا و پایین می رفتند. یکی دو ساعتی نگذشته بود که از تحریریه روزنامه های اعتماد ملی و اعتماد به سراغ جماعت بی کار شده آمدند. یکی می گفت محمد قوچانی دارد گریه می کند. یکی دیگر مرتب از بچه ها عکس می گرفت. احمد زیدآبادی در اتاق فنی می گفت باید تظلم خواهی کنیم و سخنرانی می کرد . رفیق ما هم می خندید اما صورتش سرخ بود و می دانستم که این ماه اجاره خانه اش عقب می افتد. عماد الدین باقی شوکه بود اما با آرامش همیشگی اش سعی می کرد موضوع را از منظر حقوقی برای بچه ها روشن کند. رامین راد نیا آنقدر آرام با یکی از بچه های روزنامه شرق گپ می زد که انگار دارد برای همیشه با مطبوعات خداحافظی می کند.

باری از پس همه این زمین و زمان چرخیدن بر سر ما، خبر فقط یک جمله شد : عمر روزنامه هم میهن 42 شماره بیشتر نبود.

2- هم میهن، دومین بار بود که به کیوسک ها می آمد. هفت سال پیش از آن، توقیف شده بود و حالا قرار بود باری دیگر منتشر شود. شرق هم رفع توقیف شده بود اما درپی اختلاف با مدیر مسئول و جناح بندی در گروه سابق، عده ای از همکاران محمد قوچانی را برآن داشت تا سردبیری شرق را به صورت گروهی عهده دار شوند و قوچانی و دیگران نزدیک به وی نیز راه هم میهن پیش گرفتند. محمد عطریانفر همچنان پشت سر قوچانی بود. تابستان 1386 می توانست فصل تازه ای برای مطبوعات ایران رقم زند چه شرق و هم میهن دو رقیبی بودند که هر یک از حرفه ای ترین نیروهای موجود بهره می جستند. از سویی هم روزنامه اعتماد ملی و اعتماد در تلاش برای بقا زیر سایه تیغ تیز سانسور نفس می کشیدند. تولد دیگربار شرق و هم میهن که هر دو نام هایی آشنا برای روزنامه خوان ها بودند خبری خوش بود و از آن بیشتر رقابت ناشی از انشعاب در گروه سابق شرق، رقابت را به خانواده کوچک مطبوعات ایران بازگردانده بود.

3- مرداد، ماه پر مشغله ای بود. من هم جزو نیروهایی بودم که برای اولین بار در روزنامه ای که قوچانی سردبیرش بود کار می کردم. نگاه غالب در گروهی که از شرق به هم میهن آمده بودند نگاهی سراسر تردید به توانایی دیگران بود. گروه قوچانی در شرق و پیش تر در همشهری جزیره ای عمل می کرد. کسی را نمی دیدند یا اگر می دیدند مهر تایید به هر آنچه در بیرون از این حلقه تولید می شد نمی زدند. این نگاه غالب بود و نه تلقی همه اعضای گروه. مدتی طول کشید که با کار، نشان دادیم به همان میزان از پیچ و خم و ظرافت حرفه خود آگاهیم که آنان. پیش تر تصورم از قوچانی، سردبیری بود که نقدی را نمی پذیرفت اما دست کم دو بار رو در رو از عملکردش به صراحت انتقاد کردم. در سکوت به تمام واژه ها گوش داد و واکنش مطلوبی داشت. رفته رفته تصورم تغییر کرد و گره را در جایی دیگر جستم. این تجربه برایم دلگرم کننده بود و بعد ها در هفته نامه شهروند امروز هم توانستم با همین تجربه بیش تر به نشریه ای که برایش می نوشتم خود را نزدیک ببینم. مرداد اما ماه دویدن بود در مسیری که می دانستم زودتر از آن که جاده به نیمه رسد با تابلوی " ایست" رو به رو می شویم.

4- چند دقیقه ای بیشتر از بازگشتم به خانه نگذشته بود که موبایلم زنگ زد. یکی از دوستان خبر داد که هیاتی از سوی دولت ونزوئلا به تهران آمده است و در هتل استقلال اقامت دارند. ساعت 10 شب به سوی هتل استقلال راهی شدم . ترافیک سنگین بزرگراه چمران، پس از یک روز سخت کاری کلافه ام می کرد و اطمینان نداشتم که در هتل، کسی با خبرنگار یک روزنامه اصلاح طلب همکاری کند. بالاخره رسیدم. لابی شلوغ بود. کارمندان هتل جواب سربالا می دادند. پیگیری ام سبب شد که مرا به کارمندان وزارت امورخارجه که در لابی بودند حواله دهند. در صحبتی که رد و بدل شد متوجه شدم وزیر نفت ونزوئلا برای مذاکره با شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران به تهران آمده است. شرکتی که مدیرعاملش مسعود سلطان پور از چهره های انصار حزب الله بود.

چانه زنی و اصرار و سرسختی به آنجا رسید که اگر توانستم وزیر نفت ونزوئلا یا هریک از اعضای هیات همراه را در لابی بیابم بدون دخالت مدعوین ایرانی مجازم مصاحبه ای داشته باشم. در میان جمعیت، خبرنگار و عکاس نشریه داخلی آن شرکت ایرانی را یافتم. آنها ماموریتشان تمام بود. رافائل رامیرز وزیر نفت ونزوئلا به لابی آمد و نشانم دادند. پس از سین جیم بسیار از سوی آقای وزیر درباره اینکه که هستم و از کدام روزنامه و چه می خواهم بدانم، بالاخره راضی شد که گفتگویی آن هم سرپایی داشته باشیم. ظاهرا ماجرای گسترش همکاری با صنعت نفت ونزوئلا از پیش و در سطح بالاتری تعیین شده بود. گفتگو انجام شد. نکته های خوبی داشت و راضی بودم. در لابی چرخی زدم که مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران را یافتم. عجله داشت که هتل را ترک کند. درخواست گفتگو و ضبط صدایش را مطرح کردم. قبول کرد. ضبط را که روشن کردم گفتم می خواهم درباره خودش بپرسم و نه درباره طرح های اقتصادی. مخالفت کرد. هنوز جمله اش در گوشم زنگ می زند :

" این ضبط را خاموش کن حاضرم تا صبح با تو بحث کنم و می گویم بسم الله رحمان رحیم من با دموکراسی مخالفم."

مجبورم کرد که ضبط را خاموش کنم. صحبت گل انداخته بود و مدام از وی می خواستم که اگر این چنین خود را محق می داند چرا از رسانه ای شدن حرف هایش هراس دارد و چرا نمی گذارد که صدایش را به عنوان سندی که ابزار کار ما روزنامه نویس هاست ضبط کنم. دور ما جمعی از حاضرین در لابی حلقه زده بودند. از حضورش در راس شرکتی که پیش تر مهدی هاشمی رفسنجانی مدیرعاملش بود و به موازات عضویتش در شورای مرکز انصار حزب الله می پرسیدم. لابه لای سخنان تند و انقلابی اش، نگاه از بالا به مردم کوچه و خیابان را نقد می کردم. از بازداشت شدنش در فرودگاه دوبی به دلیل درگیری فیزیکی پرسیدم که می گفت از خاتمی دفاع کرده بود. هرچه بیشتر زوایای خشونت در افکارش را به رخش می کشیدم بیشتر عصبی می شد. از جمله های پایانی گفتگویی که اجازه نداد ضبط شود این بود :

" ما اول حرف می زنیم. اگر نپذیرفتند باتوم دست می گیریم. من حاضرم تو را به عنوان یک برانداز تا حد مرگ کتک بزنم."

این ها را پشت نقاب خونسردی می گفت و من هم برای بالا نگرفتن آتش این خشم، مجبور بودم با لبخند نشنیده بگیرم که گویی دارد فقط مثال می زند.

5- از پله ها بالا می رفتم که قوچانی را دیدم. خبر دادم که از وزیر نفت ونزوئلا دیشب گفتگو گرفته ام که پاسخ داد : دستت درد نکند اما شرق امروز گفتگویش را منتشر کرده است.

انگار تمام خستگی 24 ساعت گذشته را یکجا بر سرم کوبیدند. پرسیدم چه طور چنین چیزی ممکن است؟. قوچانی گفت که با این همه مصاحبه را تنظیم کنم و خواهد خواند. گفتگو که به دستش رسید با گفتگوی شرق مقایسه کرد. راضی بود . قرار شد که از چهره رافائل رامیرز طرحی کشیده شود و گفتگو را چاپ کنیم.

درست خاطرم نیست اما حدس می زنم جمال رحمتی چهره وزیر نفت ونزوئلا را طرح زد. غروب بود که صفحه را بستیم. 42 شماره از انتشار دوباره هم میهن گذشته بود. تحریریه رسم و راه خود را یافته بود و به قول بچه ها موتورمان روشن شده بود. همه با هم هماهنگ شده بودند و اگرچه هراس از توقیف را پنهان نمی کردیم اما برای روزهای آینده برنامه ها داشتیم.

آن شب کرباسچی در چارچوب در تکیه زد و گفت که توقیف شدیم و بامداد سیزدهم تیر 1386 هم میهن منتشر نشد.

+ این مطلب برای نخستین مجموعه" روایت های روزنامه نگاران " که به کوشش روزبه میرابراهیمی زیر عنوان " تجربه ایرانی " انتشار یافته است به رشته تحریر درآمد. ضمن سپاس از روزبه که خود از روزنامه نگاران با سابقه و حرفه ای است، شما را به خواندن روایت های دیگر روزنامه نگاران از جمله مهدی تاجیک، ساسان آقایی ، محمد رهبر و نیز روایت یکی از بهترین عکاس خبرنگاران ایرانی ، حسن سربخشیان دعوت می کنم.

روزنامه نگار

2011-04-29T18:08:00.010+02:00

روی کاغذ باطله ها قدم می گذارم

چشمانم از لابه لای سوخته ها به دنبال نام های آشناست

مردم فکر می کنند دیوانه شده ام

من روزنامه نگار بودم

روزی روزگاری برای تو می نوشتم

پیرهنی آبی به تن دارم

پشت پنجره، تحریریه نیست

با انگشت روی شیشه خبر می نویسم

شهر من روزنامه ندارد

ما بزرگ بودیم

2011-04-29T02:03:00.004+02:00

دنیا بزرگ بود

من بزرگ بودم

شما مهربان بودید

دنیا کوچک شد

من شک کردم

شما پریشانید

خاک
         بوی خاک می‌داد

آب
      روشن بود

ماه
     نزدیک می‌شد

خاک
       داغ خون دارد

آب
     رنگ غم ست

ماه را نمی‌بینیم

دنیا بزرگ بود

اما

مرگ مردان کوچه را دیدم

کوچه تنگ بود
                        و

                          من صدای پای کوچ را شنیدم

من بودم

و

جوی پر از سرنگ

شما بودید

و

گشت ثارالله

نه
    خاک
               هرگز بوی خاک نداشت

                                             وقتی دختر فرخ تیرباران شد

مرگ
          سایه سایه در تعقیب دبیرستانی ها بود

وقتی اسب امام زمان یورتمه می‌رفت شبانه در جبهه غرب

نه
    من هرگز آرام نبودم

وقتی پرسش
                جز زنگ سیلی در گوشم
                                                 پاسخی نداشت

مدیر مدرسه بود که می‌گفت
                                   باید خفه شد

ما گسستیم
             هرچه تنیدید

قد کشیدیم

سرخ از ترکه های سکوت

سبز شدیم

از یاد نبردیم

گرچه از یاد رفتگان بودیم

سبز ماندیم

که کودکان شب‌های بمبارانیم

* به مقداد همکلاسی و دوست دوران کودکی ام
** پنجشنبه 29 آوریل برابر با 9 اردیبهشت
*** منتشر شده در وب سایت ایران امروز

و دیگر هیچ

2011-04-23T00:35:00.002+02:00

سکوت من

سوت قطاری است

ماندگار در یادها

تنهایی ام رفیق است

چون نبض

تو برقص

روزگار آن توست

سهم من تماشاست

سکوت است

و لحظه ای آه

و دیگر هیچ

23 آوریل 2011

ایتالیا فاحشه خانه نیست

2011-04-21T19:45:00.001+02:00

دانشجویان ایتالیایی مقیم فرانسه می گویند که سیلویو برلوسکونی نخست وزیر کشورشان مایه شرم است. آنها همان شعاری را سر می دهند که مردم سوریه امروز علیه بشار اسد فریاد می زنند با این تفاوت که ایتالیایی ها که حق اعتراض در درون مرزهای این کشور را دارند به خیابان های رم و ونیز و ناپل نیامده و خواهان انقلاب نیستند اما مردم سوریه که اعتراضشان با گلوله پاسخ داده می شود در خیابان های شهرهای دمشق و درعا زیر ضرب امنیتی ها هستند. تفاوت های دیگری هم در میان است. سوری ها در سوریه با خشم فریاد می زنند " اسد باید برود " و ایتالیایی ها در شهر لیون فرانسه پلاکارد در دست می گیرند!. سوری ها هزار هزار به خیابان می آیند ولی ایتالیایی ها ده نفر، ده نفر گردهم با قهوه و چای در یکی از زیباترین میدان های اصلی این شهر اروپایی جمع می شوند.

این دانشجویان ایتالیایی که زحمت یادگیری زبان فرانسه را به خود داده و دور از خانواده تحصیل می کنند مخالف سرسخت نخست وزیری هستند که متهم به رابطه جنسی با دختری زیر سن قانونی است. یکی از شعارهایشان این است: " ایتالیا فاحشه خانه نیست". آقای اسد اما اگر هر شب دختری 9 ساله صیغه اش شود هم کسی خبردار نخواهد شد.

مارس 2011 - لیون

گرامیداشت یاد جان باختگان سوری

2011-04-20T18:26:00.001+02:00

جمعی از جوانان سوری مقیم فرانسه، شبی را به یاد جان باختگان اعتراض های اخیر در کشورشان، گردهم آمده و به نام آنان که علیه حکومت بشار اسد به پاخاستند و به ضرب گلوله نیروهای امنیتی در خون غلتیدند ، شمعی برافروختند.

اینجا شهر لیون است در برابر ساختمان شهرداری و مقابل دیدگان مردمی که دیروقتی است که در سرزمینشان "اعتراض" جرم نیست.

زیر آسمان ژنو

2011-04-12T00:31:00.001+02:00

a sunny day in geneva from ali kheradpir on Vimeo.

کتاب و کتابخوانی در موزه نگاه ما

2011-03-31T22:41:00.001+02:00

آیا دوران کتابخوانی پایان یافته است؟. شتاب گرفتن امور زندگی و افزایش مشغله ها یک بی حوصلگی عمومی را در جهان دامن زده است. برنامه های طولانی رادیو و تلویزیون کم مشتری شده اند و کمتر کسی سراغ کتاب های قطور را می گیرد. جوانان به وب گردی مشغولند و نوشته هایشان کوتاه شده است. تب وبلاگ نگاری هم فروکش کرده است. فیس بوک و توییتر جای وبلاگ ها را فتح کردند و صفحه های وب سایت های خبری به سرعت مرور می شوند.

بیش از هر زمان دیگری خبرهای کوتاه و لیدهایی که عناصر اصلی خبر را در دل خود جای داده اند مخاطب دارند. آیا از این تغییر ذائقه می توان نتیجه گرفت که دوران کتابخوانی پایان یافته است؟. اگرچه تحولات دنیای دیجیتال و همچنین دسترسی به دهکده جهانی از طریق اینترنت دریافت اطلاعات را ساده تر کرده است و برای یافتن هر پرسشی می توان ظرف چند دقیقه منابعی بی شمار از سراسر جهان در اختیار داشت اما به نظر می رسد هیچ عقل سلیمی نه خواهان آتش زدن کتابخانه ها باشد و نه کتاب را به عنوان محصولی که به عصر پیشین تعلق داشته به موزه بسپارد.

کتاب هنوز هم مهمترین منبع تحقیق است. تحقیقات جامع همچنان وام دار پژوهشگران متاخر و نگاشته های پیشین هستند. رابطه بین متون هنوز وجود دارد و کتاب همچنان محصولی فرهنگی است. در هیچ کجای جهان چاپ کتاب کاغذی متوقف نشده است و هنوز هم کتابخانه های غرب مملو از جمعیت است.
تردید نباید کرد که همچنان در جهان در حال تحول ما با همه شتابش در دستاوردهای دیجیتالی ، بهترین شاعران امروز آنانی هستند که پشتشان به ادبیات کلاسیک گرم و محکم است و دقیق ترین مقالات از سوی کسانی نوشته می شود که بسیار خوانده اند.

سخنی مبتنی بر اصول علمی بر زبان آوردن همچنان محتاج علم اندوختن است و این امر به ایجاز و اختصار امکانپذیر نیست. شیواترین مقالاتی که باری معنایی و نو به همراه دارند به قلم آنانی نوشته می شود که پشت سرشان قفسه های کتاب است ، کتاب هایی از کلاسیک ها تا معاصران.

مقالاتی که به ظن برخی جای کتاب را گرفته اند وام دار پرخوانی نویسندگانی کتابخوانند. مقالات جای کتاب را نگرفته اند، بلکه مقاله نویسان جور کم خوانی آنانی را می کشند که حوصله بیش تر خواندن ندارند.

خیمه شب بازی

2011-03-23T22:51:00.000+01:00

Lyon - March 2011

عاقبت

2011-03-14T09:05:00.006+01:00

پرسيدمش كيستي

گفت مرگ

عاقبت كسي راست گفت

Question

2011-03-09T14:11:00.004+01:00

I'm still live. how it's possible after more than thirty hard years?.it's a fundamental question that i've asked my self when woke up today!.

God & Gun

2011-03-08T14:13:00.002+01:00

I'm listening to Sky News, there is a report from Lybia rebels, men slogan is "allah akbar"(God is great) and their act is shooting by "kelashinkof". what's the link between Allah akbar and gunshot?.it's so familiar. isn't it?

بودم

2011-03-05T14:30:00.003+01:00

من تبسم بودم
نسيم بودم
آب بودم و حرير نور
چه پنداشتي كه تگرگ را با شقايق رفاقتي ست

آينه

2011-03-03T14:36:00.007+01:00

آه اي آينه

به فرياد رس

اي آگه از خط خستگي سال هاي بي قراري

بيداد زمان را

در چشمم بخوان

اميدي نيست

از شرم نااميدي بشكن

خوب مي داني

شكسته ام

بشكن

ریسمان پوسیده را نباید چنگ زد

2011-01-12T01:01:00.014+01:00

طرح تحول اقتصادی یکی از جنجالی‌ترین طرح‌هایی است که در دولت نهم به منظور راهگشایی در اقتصاد ایران عنوان شد اما هرگز به مرحله اجرایی نرسید.

در این باره هنوز هم چهره‌هایی نزدیک به دولت بر طبل دفاع می‌کوبند. در سویی دیگر اما این طرح منتقدان بسیاری را در برابر خود دیده است. با دو تن از کارشناسان اقتصاد ایران سخن گفته‌ایم تا از دالان بحث بر سر این طرح، به ریشه معضلات اقتصادی کشور نقبی زده باشیم. دکتر حسین راغفر عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا و دکتر سعید شیرکوند استاد دانشکده مدیریت دانشگاه تهران در این باره به نکاتی درخور توجه مسئولان اشاره کرده‌اند که می‌خوانید.

راغفر: نزدیک به یک‌سال است که دولت نهم طرحی با عنوان تحول اقتصادی مطرح کرده است که صرف‌نظر از اهداف آن چند نکته بدیهی است. نخست فقدان یک درک روشن از «تحول» است. درحالی که رئیس دولت و معاون اول وی بار‌ها در مقام حرف به انتقاد از اقتصاد لیبرالی داد سخن سر داده‌اند، در مقام عمل توصیه‌های اقتصادی لیبرال را نعل به نعل دنبال کرده‌اند. این تناقض در حرف و عمل حکایت از سردرگمی و فقدان یک نظریه حاکم بر طرح موسوم به تحول اقتصادی دارد.

نکته بدیهی دوم ساده‌انگاری سیاستگذاران و قانونگذاران از راه‌حل‌های پیشنهادی است. حفره‌های نظری عمیقی در درک آنها از تحول اقتصادی و نقش متغیر‌های اقتصادی وجود دارد و نوعی مغالطه در راه‌حل‌های پیشنهادی به چشم می‌خورد که از سطح کلی‌گویی‌ها پایین‌تر نمی‌آیند و از این رو این تردید را تقویت می‌کنند که درک روشنی از کارکرد متغیر‌های اقتصادی در سطح عملی وجود ندارد و لذا از سطح تحلیل‌های بسیار کلی، که به هیچوجه امکان استنتاج توصیه‌های سیاستی از آنها وجود ندارد، پایین‌تر نمی‌آیند.

شیرکوند: موضوعی که در اقتصاد ما در سال 1387 تحت عنوان طرح تحول اقتصادی مطرح شد بیشتر از آنکه یک نیازسنجی یا روش درمانی برای اقتصاد کشور باشد، جنبه تسکینی و تبلیغی دولت را داشت. یعنی از همان زمان که رئیس‌جمهوری به این طرح اشاره کرد، مشخص بود که بیشتر رویکردی تبلیغاتی به منظور انتقال آرامش به جامعه را در نظر گرفته‌اند. دولت می‌خواست عنوان کند که ما در حال حل کردن مشکلات اقتصادی کشور هستیم و بر اساس شناختی که از گذشته این اقتصاد پیدا کرده‌ایم به روش‌های درمانی مناسب هم دست یافته‌ایم. گفته شد که طرح تحول اقتصادی مبتنی بر هفت محور است. نظام بانکی، مالیاتی و گمرکی و از این جمله عنوان شد. اما یکی از این محورها را هدفمند کردن یارانه‌ها عنوان کرد.

اگر به آنچه که توسط دولت و همکاران دولت تحت عنوان کارگروه طرح تحول اقتصادی بنگرید و خروجی آنها را بررسی کنید، متوجه می‌شوید که گامی به جلو برداشته نشده است، بلکه در بخشی از مطالعات و گزارش‌های منتشر شده، همان بررسی موضوعات اقتصادی کشور و شناخت ناکارآمدی‌های این سیستم بوده است.

بدیهی است که این کار در همه اقتصاد‌های جهان رخ می‌دهد. برای مثال هر زمانی که شما اقتصاد فرانسه را بررسی کنید، می‌بینید که سازمان متولی امور مالیاتی دائم در حال بررسی کاستی‌های روش‌های نظام مالیاتی است. در نتیجه آن چیزی که به عنوان طرح تحول اقتصادی مطرح شد در شش مورد همین تکرار فعالیت‌های گذشته بوده است. در واقع مروری بر آنچه تا کنون از سوی منتقدان و کارشناسان عنوان شده را می‌توانیم در گزارش‌ها ببینیم. چراکه هیچ راه‌حل اجرایی و عملیاتی طرح نشده تا اینگونه برداشت شود که قرار است با تجربه گذشته قدمی به جلو برداشته شود.

راغفر: نکته دیگری که تردید‌ها را تقویت می‌کند نمایش‌های متعددی است که برای مجاب کردن نماینده‌های مجلس و تصمیم‌گیرندگان سیاسی اقتصادی برگزار شده است. استفاده از عبارات فنی و نمایش نتایج طرح‌های تعادل عمومی و مدل‌های اقتصاد سنجی اجرا شده در سال‌های گذشته و استفاده از واژگان تخصصی را می‌توان تلاش برای مرعوب کردن مخاطب ناآشنا با این واژه‌ها تفسیر کرد و نیز اینکه مخاطب را متقاعد کنند که پایه‌های طرح پیشنهادی از استحکام علمی کافی برخوردار است و اینکه اینها تنها گوشه‌ای از تلاش‌های علمی دولت است برای ارائه راه‌‌حل‌هایی که بر مبانی مستحکم علمی استوار است. وقتی درک ساده‌ای از اصول اولیه علم اقتصاد در ارائه راه‌حل‌های پیشنهادی به چشم نمی‌خورد تردید زیادی ایجاد می‌شود که چگونه می‌توان جامعه را به ریسمان پوسیده طرح پیشنهادی معلق کرد.

شیرکوند: دقیقا. به نظرم کارگروه طرح تحول اقتصادی بیشتر نشان داد که در حال اندیشه کردن روی معضلات اقتصادی جامعه است. کم‌کم در این طرح، آن شش محور عادی به نظر آمد و در داخل دستگاه‌ها پیگیری شد و دولت هم تبلیغاتی روی آن انجام نداد. از این پس بود که دولت روی هدفمند کردن یارانه متمرکز شد. آنچه که ما از دولت درباره هدفمند کردن یارانه‌ها دیدیم تا حدودی شبیه همان شش محور قبلی است.

دولت ایرادات وارد بر نظام توزیع یارانه‌های فعلی را بار دیگر طبقه‌بندی کرد و این مقوله جدیدی نیست. ما در اقتصاد ایران می‌بینیم که بیش از یک دهه از قرار گرفتن درمان این بیماری در دستور کار دولتمردان می‌گذرد. همواره هم دولت‌ها نسبت به شیوه توزیع یارانه‌های پنهان و آشکار ایراداتی را وارد کرده‌اند. به این معنی که نظام یارانه‌ها در ایران نظام کارآمدی نیست. این نظام نه اقتصاد کشور را به جلو می‌برد و نه توزیع عادلانه‌ای را بین دهک‌های درآمدی سبب می‌شود.

راغفر: هدف سیاستگذاری اقتصادی حداکثر کردن رفاه بلندمدت جامعه به شیوه‌ای عادلانه و پایدار است. بر این اساس کانون توجه سیاستگذاران اقتصادی باید متغیر‌های واقعی (همچون رشد، پایداری محصول واقعی، بیکاری، فقر و نابرابری) باشد تا متغیر‌های واسطه‌ای (مثل تورم و تراز خارجی)، که اساساً به خاطر تاثیرشان بر متغیر‌های واقعی مورد توجه قرار می‌گیرند. سپس باید به ارتباط بین این متغیر‌های واسطه‌ای و اهداف غایی توجه کرد.

اگر بده-بستان در اقتصاد وجود نمی‌داشت سیاستگذاری اقتصادی کار ساده‌ای می‌بود – آنگونه که ارائه کنندگان طرح تحول پیشنهاد می‌کنند. همه سیاستگذاران صرف‌نظر از گرایش‌های سیاسی تورم پایین، اشتغال بالا، رشد سریع، فقدان ناپایداری و فقر را ترجیح می‌دهند. اما به دلیل اینکه بده-بستان وجود دارد باید توازنی بین علایق و نگرانی‌ها برقرار کرد و عمده گفتمان‌های سیاسی در جامعه به طور ضمنی در حول یافتن این توازن درست در گردش هستند.

شیرکوند: دولت بدون اینکه مشخص کند که با کدام فرمول و در چه زمانی و در مورد کدام کالاها، می‌خواهد قیمت‌ها را واقعی کند، بحث هدفمند کردن یارانه‌ها را پیش کشیده است.

اساسا بحث کلی این است که دولت یک سری کالا‌ها و خدماتی که هزینه تمام شده آن بالاست را با قیمت بسیار نازل و به طور گسترده در جامعه توزیع می‌کند. مابه‌التفاوت قیمت واقعی و قیمتی که از سوی دولت برای کالا تعیین شده را دولت یارانه می‌دهد. اگر قرار باشد که این یارانه‌ها هدفمند شود باید چند اتفاق صورت گیرد. اولا دولت باید مشخص می‌کرد که در ابتدا، کدام کالا‌ها در برنامه قرار خواهد گرفت، چراکه یارانه‌ها در کشور ما به بخش‌های متعدد و متفاوتی تعلق می‌گیرد. باید مشخص می‌شد که یارانه‌های تولید و یارانه‌های مصرف بخش خانوارها چه زمانی در برنامه خواهد آمد. دولت هیچ یک از این موارد را هرگز برنشمرد و تنها یک جمله را تکرار می‌کرد که می‌خواهم یارانه‌ها را هدفمند سازم.

بعد‌ها دولت حامل‌های انرژی را پیش کشید و گفت که تنها با آن بخش سر و کار خواهد داشت. در این بخش هم 9 نهاده ذکر شد بدون اینکه روشن سازند که بنزین و گازوئیل هر دو با هم قرار است در دستور کار قرار گیرد یا جدا جدا؟ دولت هرگز مشخص نکرد که آیا در بحث رساندن قیمت‌ها به قیمت فوب خلیج فارس، بنزین و گازوئیل به موازات در نظر خواهند آمد یا خیر. به نظرم این بدیهی‌ترین پرسشی است که دولت باید پاسخ می‌داد.

راغفر: از جمله نگرانی‌هایی که در مورد طرح به اصطلاح تحول اقتصادی وجود دارد ساده‌انگاری مفرط در ارائه راه‌حل‌هاست. یکی از ابتدایی‌ترین مفاهیمی که وجود یک استنباط روشن از آن در توصیه‌های سیاستی طراحان غایب است درک ساده‌ای از قیمت‌های نسبی است. مصرف‌کننده به قیمت‌های اسمی واکنش نشان نمی‌دهد بلکه به قیمت‌های نسبی پاسخ می‌دهد.

در اصطلاح اقتصادی گفته می‌شود تابع تقاضای مصرف‌کننده در سطح قیمت‌ها و درآمد همگن از درجه صفر است. یعنی اگر درآمد و سطح قیمت‌ها، به عنوان مثال، دو برابر شوند در میزان تقاضای مصرف‌کننده تغییری ایجاد نمی‌شود. اینکه صورت مسئله را خیلی ساده کنیم که با بالا بردن قیمت‌ حامل‌های انرژی (یا به تعبیری منطقی کردن آنها) از فردا همه مشکلات حل می‌شود تا کنون چند بار در ایران تمرین شده است و هر بار به سختی شکست خورده است. اگر تصور می‌شود که تنها با تغییر قیمت‌ها می‌توان به اهداف خیالی بیان شده دست یافت زهی خیال باطل. اقتصاد کشور ما از کاستی‌های ساختاری متعددی رنج می‌برد که بدون اصلاح آنها هر اقدامی می‌تواند در دور‌های باطل فساد و رانت خواری‌های متعدد تنها به بد‌تر شدن وضع موجود بیانجامد.

شیرکوند: جراحی در اقتصاد یک کشور، نیاز به لوازم جراحی دارد. نمی‌توان با استدلال به ضرورت جراحی، غیرکارشناسان را به چنین عملی واداشت. بزرگ‌ترین مشکل اقتصاد کشور ما این است که اداره‌کنندگان و تصمیم‌گیرندگان مسائل اقتصادی، بسیار ساده‌انگارانه به موضوع‌های پیش رو می‌نگرند. در پدیده‌ای که باید در تجزیه و تحلیل آن ده متغیر را بررسی کرد، تنها یک متغیر دخیل به حساب می‌آید.

آنان در خیال خود آن یک متغیر را هم مهار پذیر می‌دانند. در کشور ما در حال حاضر عرصه اقتصاد، عرصه تصمیم‌‌گیری نیست بلکه عرصه استنباط‌های فردی و فرماندهی است. به عبارتی دیگر در مقام فهم مشکل و وضع موجود، با استنباط‌هایی که در ذهن رئیس دولت یا همکاران وی است می‌پندارند که با دستور می‌توانند مشکل را برطرف سازند. وقتی که با دستور اتفاق مورد نظر روی نمی‌دهد، آنگاه عنوان می‌کنند که عوامل استکباری داخلی و خارجی و مخالفان مانع‌تراشی کرده‌اند. دولتی که می‌خواهد بنا بر ادعای خودش، جهان را اداره کند به جایی می‌رسد که عدم توفیق خود را به گردن عده‌ای مخالف یا منتقد می‌اندازد.

راغفر: طرح به اصطلاح تحول با فرض ثابت نگه‌داشتن دستمزد‌ها وعده‌های مشعشع حل همه مشکلات اقتصادی را پیشنهاد می‌کند در حالی‌که در شرایط موجود این امری غیرممکن است. با فرض افزایش دستمزد‌ها متناسب با افزایش سطح قیمت‌ها، (که شواهد زیادی وجود دارد که شاهد افزایش به مراتب بالا‌تر دستمزد‌های گروه‌های تاثیرگذار بر رفاه جامعه همچون پزشکان باشیم) در خوشبینانه‌ترین وضعیت – به دلیل ویژگی همگنی اشاره شده - تقاضا تغییری نخواهد کرد و الگوی مصرف کنونی کماکان ادامه خواهد یافت. با این تفاوت که به دلیل نااطمینانی متعددی، که بررسی آنها نیازمند فرصتی دیگر است و نیز خطر بزرگ‌تر شدن دولت در جامعه با عدم تعادل‌های عمیق‌تر و گسترده‌تری مواجه خواهیم شد.

شیرکوند: من بر این باورم که اقتصاد ایران ظرفیت و توان تن دادن به جراحی را دارد. اگر همه جانبه نگریسته شود به طور قطع با هدفمند کردن یارانه‌ها بر اساس روش‌های علمی و بر اساس مطالعات دقیق و جامع می‌توان به گونه‌ای این کار را صورت داد که دهک‌های کم درآمد نیز آسیب جدی نبینند ولی این کار عزم بسیار جدی نیاز دارد. این عزم را هم در گذشته و هم در حال حاضر؛ موجود نمی‌بینم. در مورد آینده قضاوت نمی‌کنم اما امیدوارم که شکل گیرد. این عزم، تناسب اختیارات در اجرای یک سیاست با مسئولیت‌های مرتبط با آن است.

اگر قرار است که دولتی مسئولیت هدفمند ساختن یارانه‌ها را داشته باشد و این جراحی بزرگ را بر اقتصاد اعمال کند، لازمه آن اختیارات است. در این صورت بر فرض شکست دولت، می‌توان مشخص کرد که مشکل کار در چه بوده است. در ایران این موارد و اختیارات بسیار با هم آمیخته و گاه در تضاد در می‌آید. برای نمونه چنانکه اشاره کردم دولت خاتمی اقدامی را درباره هدفمند ساختن یارانه‌ها آغاز کرده بود ولی مجلس به دلایلی دولت را همراهی نکرد. برنامه دولت در مجلس دچار تغییر و آسیب جدی شد.

همین طور در مراحل اجرایی نیز این مسئله دیده می‌شود. وقتی که به نتیجه نمی‌رسیم نمی‌دانیم که مقصر کیست. به سراغ دولت که می‌رویم، عنوان می‌شود که به ما ربطی ندارد چون سیاست‌های ما را مجلس تغییر داده است. مجلس هم اصل طرح را متوجه دولت می‌داند و متذکر می‌شود که ما تنها به کمک دولت آمده‌ایم. اگر در کانادا یا فرانسه قرار باشد که اقدامی اساسی در اقتصاد صورت گیرد لازمه تناسب بین مسئولیت‌ها و اختیارات هم رعایت می‌شود. اگر این تناسب بر قرار نشود چنان که در ایران چنین است، شرایط همین می‌شود که می‌بینیم. دموکراسی نوپای ما هنوز الزامات را فراهم نکرده است.

راغفر: به هر روی نمی‌توان برای حل مسائلی چون بیکاری، تورم و رشد اقتصادی به صورت پاره پاره عمل کرد. انجام چنین کاری این خطر را در پی دارد که مجبور به بده بستان‌های اساسی شویم. همه مشکلات را باید در یک چارچوب جامع واحد ارزیابی کرد. به منظور برقراری توازن بین اهداف مختلف اقتصاددانان به طور سنتی از یک تابع رفاه اجتماعی استفاده می‌کنند. این تابع می‌کوشد تا کلیه متغیر‌های تعیین‌کننده رفاه جامعه را در نظر بگیرد. به عنوان مثال این تابع، زیان رفاه اجتماعی را که از طریق زیان رفاه فردی ناشی از ناامنی و یک توزیع ناعادلانه درآمد حاصل می‌شود در زمان خاصی و نیز در طول زمان منعکس می‌کند.

نتایج تحقیقات در ربع قرن گذشته نشان می‌دهد که تحت مفروضات منطقی، زیان رفاهی ناشی از ناامنی و یا نابرابری می‌تواند آنقدر قابل توجه باشد که جوامع و افراد حاضر باشند بخش زیادی از درآمدشان را بپردازند تا ناامنی و مخاطرات را کاهش دهند. سیاست‌های اقتصادی‌ای که از استحکام لازم برخوردار نباشند می‌توانند به بروز ناآرامی‌های اجتماعی بیانجامند که تبعات این ناآرامی‌ها می‌تواند هزینه‌های اجتماعی‌ای باشد که به مراتب سنگین‌تر از زیان‌های درآمدی باشند.

+ این میزگرد که چکیده آن در بالا آمده است در تاریخ 20 خرداد 1388 در روزنامه همشهری منتشر شد.

مسافر

2011-01-08T07:44:00.001+01:00

روز در گذرست

سراسیمه

شب، نمی پاید

دیر دیگر

این همه در استقبال مرگ می دوند

می دوند و می دویم

ما را به پیش وا می دارد

این باد خزان

که انسان

زیرپایت برگی جان داد پسین

تو ندانستی

به پیش

تو می روی

جاده می ماند

به پیش

آن سفیر در رهست

حاشا نکن

چه می گویم

از این خون خشکیده بر دست

خون هابیل می جوشد از زمین

روز می گذرد

بودن در گذرست

نه صدای من می ماند

نه نگاه تو

نه گلوله ای برای شکارچی

جنگل می ماند

جاده می ماند

به پیش

28 دسامبر 2010 – هفتم دی 1389

رقص و موسیقی سرخپوستان

2011-01-01T15:12:00.000+01:00

Indians dancers from ali kheradpir on Vimeo.

شب نوئل و نقاشی خیابانی

2010-12-25T16:31:00.003+01:00

دسامبر 2010 ، لیون - فرانسه

وحدت

2010-12-06T16:30:00.000+01:00

نقاشی خیابانی

2010-12-02T16:31:00.001+01:00

اسکی در خیابان

2010-12-02T14:07:00.000+01:00

بابا که مرد …

2010-11-26T20:38:00.001+01:00

بابا که مرد
               دلم هوای ساز داشت

دست‌هایم می‌رقصید بر سر خاطراتم

                                              که بابا معمارش بود

بابا که مرد

               بغض من ترکید تا گور

بابا

بابا

بابا

من‌ام زاده‌ی سال سیاه

من‌ام شاهد اشک‌های ماه

های های مرا نمی‌شنوی

                              خوابی‌؟

های بابا

من مانده‌ام در این جنگل

زبان پلنگ نمی‌دانم

                          تقصیر توست

اگر دلم

                        دل خرگوشی است عاشق

بابا

مردی؟ رفتی؟ خوابی؟

من مانده‌ام

                 تقصیر توست بابا

من

من

من

درگیر و دار این تن

من

من

من

عذاب صد قرن

بابا

بیا

مرا با خود ببر

                    تا گور

تا نیستی

                 تا سیاهی قبر

من از مرگ نمی ترسم

ترسم از ترکیدن بغض بود

چشم در چشم پلنگ

من از مرگ نمی‌ترسم

دست‌هایت در خاک

                         مرا صدا می زند

من

مانده‌ام در این جنگل

تنها

تنها

تنها

اکتبر ۲۰۱۰ - لیون

نخستین بار در سایت ایران امروز منتشر شد

پرنده ی لیونی

2010-11-24T15:36:00.001+01:00

هنرپیشه

2010-11-22T12:02:00.000+01:00

شورش دانش آموزان در لیون - 3

2010-10-20T15:08:00.001+02:00

شورش دانش آموزان در لیون - 2

2010-10-20T14:54:00.001+02:00

شورش دانش آموزان در لیون - 1

2010-10-20T14:39:00.001+02:00

شورش دانش آموزان دبیرستانی در شهر لیون و همزمان در شهرهایی چون نانتر و پاریس، فرانسه را دستخوش ناآرامی و اختلال در حمل و نقل عمومی کرده است. روز گذشته - 19 اکتبر - صدها دانش آموز از حضور بر سرکلاس درس خودداری کرده و به خیابان ها ریختند، اموال عمومی را تخریب کرده و چند دستگاه خودروی شخصی پارک شده کنار خیابان را آتش زدند.

پلیس ضد شورش با گاز اشک آور و بستن خیابان ها سعی در متفرق کردن آنان داشت با این حال نوجوانان به سوی پلیس سنگ پرتاب می کردند. خبرگزاری ها در ساعات پایانی بعد از ظهر دیروز از دستگیری 75 نوجوان به دلیل تخریب اموال عمومی و خصوصی خبر دادند.

پلیس فرانسه سعی دارد تا با دانش آموزان شورشی وارد درگیری و برخورد رو در رو نشود، چراکه اکثریت مطلق آنان زیر 18 سال سن دارند.

رقص کولی

2010-10-14T23:05:00.000+02:00

دوم اکتبر وقتی که خیابان های اصلی شهر لیون سراسر فریاد اعتراض تظاهرکنندگان علیه سیاست های تعدیل اقتصادی دولت سارکوزی بود ، کولی رومانیایی گوشه خیابان بی توجه به خیل جمعیت می رقصید.

تظاهرات در لیون - 2

2010-10-04T12:00:00.003+02:00

سری دوم عکس هایم از تظاهرات دوم اکتبر در شهر لیون.

برای دیدن عکس ها در اندازه واقعی، می توانید روی هر عکس کلیک کنید.

+ تعدادی از این عکس ها برای نخستین بار در وب سایت رادیو کوچه منتشر شد.

تظاهرات در لیون - 1

2010-10-04T11:50:00.003+02:00

رکود اقتصادی در اروپا سبب شده است که این قاره سبز مدام شاهد برپایی تظاهرات و اعتصاب باشد.

دوم اکتبر تظاهراتی در ادامه این روند در شهر لیون واقع در جنوب شرقی فرانسه صورت گرفت. تظاهراتی که اتحادیه کارگران فرانسه به همراه احزاب دست چپی این کشور آن را برنامه ریزی کرده بودند. در این تظاهرات هزاران نفر از کارمندان دولت، کارگران و بازنشسته ها شرکت کردند. در این صفحه سری نخست عکس هایی را که از این راهپیمایی اعتراضی گرفته ام می بینید.

+ تعدادی از این عکس ها برای نخستین بار در وب سایت رادیو کوچه منتشر شد.

تلاش احمدی نژاد برای گفتگو و بازی سخت اوباما

2010-09-22T19:47:00.001+02:00

محمود احمدی نژاد چه اکثریت ملت ایران بخواهند و چه نه ، باری دیگر این فرصت را یافته است تا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان رئیس جمهوری این کشور حضور یابد . کسی که به طور عمده سخنرانی هایش سبب خشم و تحقیر غرب ، محبوبیت در میان توده های کشورهای عرب ، و شرم و سرافکندگی ایرانیان است.

احمدی نژاد شش ماه از روی کار آمدنش نگذشته بود که هجده صفحه نامه خطاب به جورج بوش رئیس جمهوری وقت ایالات متحده نوشت . نامه ای با ادبیات پیامبرگونه ، پر وعظ و نصیحت که با واکنشی سرد رو به رو شد . با انتخاب باراک اوباما نیز احمدی نژاد دو نامه خطاب به وی نوشت اما باز آبی در روابط پر تناقض دو کشور گرم نشد.

احمدی نژاد اگرچه با ادبیاتی که در عرصه دیپلماتیک نه تنها پسندیده نیست بلکه اصولا درک نمی شود سخن می گوید و نامه نگاری می کند ، اما خواهان نگه داشتن سطح روابط در وضعیت خاکستری است . وی در سفرهای خود به نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل و نیز کنفرانس بین المللی ان پی تی ثابت کرد که در کلان ماجرا ، پیک رهبر جمهوری اسلامی و واگویه کننده مواضعی تکراری است ؛ اما اکنون شخص سید علی خامنه ای نیز می داند که مدیریت بحران سیاسی داخلی ، در کنار فشارهای فزاینده اقتصادی ناشی از تحریم های بین المللی و شمیشر داموکلس غرب بر بالای سر نظام جمهوری اسلامی ، سیاستی معقولانه تر می طلبد.

این بار احمدی نژاد که کمترین سخنش خطاب به غرب ، پیش بینی سقوط نظام اقتصادی جهان یا به بن بست رسیدن کاپیتالیسم است دست از نگارش نامه کشیده است و به روشنی از گفتگو سخن می گوید.

وی به خبرنگار تلویزیون ای بی سی گفته است که " ملت ايران هميشه آماده گفت و گو بوده و از آن استقبال مي‌کند اما گفت و گوها بايد در چارچوب قانون ، عدالت و احترام باشد . " . شرط قانون و عدالت و احترام ، اضافاتی است که می توان ناشنیده گرفت.

احمدی نژاد پیش از آنکه در نیویورک رو به روی خبرنگار ای بی سی نشیند هم پیغامی در عمل ، به اوباما فرستاده است . آزادی یکی از کوهنوردان آمریکایی ، که ادعا می شد جز قوه قضائیه نهادی مسوولیت بررسی پرونده را ندارد.

احمدی نژاد می گوید : " اينکه خانم سارا شورد در اقدامي انساني آزاد مي شود نشان مي دهد که ايران آماده گفت و گوست البته بايد اين گفت و گوها در شرايط عادلانه و همراه با حفظ احترام متقابل صورت بگيرد. "

این در حالی است که سارا شورد بیش از یک سال در ایران زندانی بود و یک باره مورد عطوفت قرار گرفت ، آن هم درست چند روزی پیش از حضور احمدی نژاد در مجمع سالانه ملل متحد . وی اول ، سوژه ای برای ابراز حسن نیت و علاقمندی به ایجاد گفتگو تراشید و دوم هم ، از بار پاسخگویی خود در برابر خبرنگاران کاست.

تا اینجای کار به نظر می رسد اگر غرب شادمان از تاثیر تحریم های اقتصادی است ، احمدی نژاد هم با زیرکی توپ را در زمین اوباما انداخته است و حالا نوبت رئیس جمهوری آمریکا است تا بازی کند.

احمدی نژاد از مذاکره می گوید ولی اوباما تجربه تلخ پاسخ تند رهبر جمهوری اسلامی را خطاب به خود دارد که گفته بود زیر دستکش مخملی دست چدنی نهفته است . سیگنال های علاقمندی برای گفتگو از سال گذشته بیش تر شد ، لحن سخنرانی احمدی نژاد در نشست پیشین مجمع عمومی سازمان ملل علیه آمریکا قابل قیاس با سفرهای پیشینش نیست . گرچه باز در کنفرانس بازنگری پیمان ان پی تی خشم وزیرخارجه ایالات متحده را بر انگیخت اما اوباما می داند که سیاست "با دست پس زدن و با پا پیش کشیدن" جمهوری اسلامی ، نتیجه بحرانی شدن شرایط اقتصادی و سیاسی داخلی ایران است.

چهره احمدی نژاد به مرور در عرصه جهانی نامطلوب تر شده و گفتارش برای غرب تنش زاست اما گوشه ای از سخنانش درباره گفتگو یا دست کم مناظره با آمریکا باز است . اوباما برای وارد میدان شدن اما نیازمند حریفی است که چهره اش تا این حد در عرصه بین الملل ضد غرب نباشد ، او نمی تواند بدون در نظر داشتن ناآرامی های داخلی و وضعیت بغرنج نقض حقوق بشر در ایران رو در روی احمدی نژاد نشیند . این کار برای اوباما شاید یک خودکشی سیاسی باشد.

Ahmadinejad Wants to Talk; Any Takers

2010-09-22T13:27:00.003+02:00

INSIDE IRAN - No matter the view in Iran over whether Mahmoud Ahmadinejad is rightfully the president, he will have the opportunity once again to appear at the UN General Assembly meeting in New York as Iran’s head of government. In the past, his speeches have angered and humiliated the West, increased his popularity on the streets of the Arab world, and embarrassed a large number of Iranians at home vehemently opposed to his policies.

Despite his less than diplomatic style and his less than presidential demeanor, and despite the fact that his undiplomatic mannerisms are usually misunderstood, Ahmadinejad will seek to keep people guessing; his speech is likely to be full of ambiguity and surprise.

In his recent trips to New York and other official visits to discuss Iran’s nuclear program, Ahmadinejad proved to be Supreme Leader Ali Khamenei’s messenger on foreign policy issues, and repeated the familiar lines. But today, even Khamenei knows that managing the domestic crisis coupled with increasing pressure caused by international sanctions requires a much wiser foreign policy than the anti-Israel, anti-West diatribe that Ahmadinejad usually articulates.

This time around, Ahmadinejad, who routinely predicts the collapse of the Western political and economic system, has stopped composing letters and instead is speaking about dialogue, talks, and negotiations. President Ahmadinejad had only been in office for six months when he decided to write an eighteen-page letter to then-president George W. Bush. His letter was written like a prophet talking to his pupils; full of “wise advice” and calls on the United States to “do the right” thing. His prophet-like letter fell on deaf ears. The same was true with the election of President Barack Obama. The Iranian president composed two letters, both of which failed to open the knots in the entangled U.S.-Iran relationship.

Now, it seems he will try again to extend an olive branch. Ahmadinejad told a reporter from ABC News that “The Iranian people have always been ready for talks and we will welcome that! But talks must be within the framework of laws and justice and respect.” His conditions for legal, just, and respectful talks can simply be ignored. Simply put, Ahmadinejad just wants to talk.

Before sitting down with the ABC reporter, Ahmadinejad sent an indirect message to Obama: he released an American hiker, hoping for American reciprocity. Ahmadinejad said “The fact that Ms. Shroud is being released on humanitarian grounds demonstrates that Iran is ready for talks. And of course, these talks must be conducted with just conditions and with mutual respect.”

It is interesting to note that Sarah Shroud was imprisoned in Iran for a year and was suddenly released not so coincidentally right before Ahmadinejad’s UN trip. The Iranian president once again tried to make himself the subject of affection, this time of Shroud and her family, and managed to minimize the number of questions he would have received in the United States over Iran’s holding of hikers.

With his offer for talks, Ahmadinejad has cleverly thrown the ball in America’s court. It is now time for the American president to play ball. Ahmadinejad keeps talking about negotiations, but President Obama has not forgotten the bitter taste of rejection when Supreme Leader Khamenei called his offer “a cast iron hand” that was “covered with a velvet glove.”

Obama thus faces a dilemma. Ahmadinejad’s image has gradually gotten worse in the world; Obama needs a counterpart whose image is not as tarnished as Ahmadinejad’s. In addition, the American president cannot simply ignore the suffering of the Iranian people and the horrendous human rights situation in the Islamic Republic. Talking to Iran may prove to be an impossible task, no matter how much Ahmadinejad seems to wants to chat.

September 21st, 2010

کارناوال رقص در لیون - سری دوم عکس ها

2010-09-14T22:39:00.003+02:00

+ این عکس ها را در وب سایت رادیو کوچه منتشر کردم .

کارناوال دو سالانه ی رقص لیون

2010-09-14T22:27:00.002+02:00

کارناوال دوسالانه‌ی رقص در لیون روز دوازدهم سپتامبر ۲۰۱۰ برای چهاردمین بار برگزار شد. این کارناوال «زندگی رویایی» نام دارد که برگرفته از ترانه‌ای است که در سال ۱۹۴۷ توسط «ادیت پیاف» خوانده شده است. در این کارناوال پانزده گروه رقصنده شرکت داشتند که هر کدام با رقص و موسیقی خود روایتگر داستانی بودند. شهر لیون از بزرگ‌ترین شهرهای فرانسه است.

+ این عکس ها را در وب سایت رادیو کوچه منتشر کردم .

حمله نظامی باعث استیصال مخالفان

2010-09-14T21:11:00.001+02:00

خطر حمله نظامی به ایران چقدر جدی است؟ در پناه چه سیاستی می‌توان از جنگ پیشگیری‌ کرد؟ اینها سوالاتی بود که مردمک از علی خردپیر، روزنامه‌نگار مقیم پاریس پرسید. پاسخ وی را در زیر می‌خوانید.

پس از حمله آمریکا به عراق، بخشی از اقشار مختلف مردم ایران خوشحال شدند. بازگو کردن چنین چیزی به‌طور شفاف در جامعه ایران سخت است، چون تابو تلقی می‌شود. یک جور بستن چشم به روی واقعیات است و جزو مگوهای زمان حال محسوب می‌شود.

قشری از مردم، به‌ ویژه از طبقه متوسط و حتی طبقات فرهنگی متوسط رو به بالا مانند دانشجویان و روزنامه‌نگاران، در گفتگوی خودمانی‌شان تلویحا نسبت به این حمله ابراز خوشحالی می‌کردند و حتی زمانی زیاد شنیده‌ می‌شد که بعد از عراق نوبت ایران است.

این مسئله بیانگر نوعی بن‌بست یا انسداد سیاسی‌ در جامعه ایران بود و با این که الان سال‌ها از حمله آمریکا به عراق می‌گذرد، می‌شنوم یا می‌خوانم که بخشی از اقشار مختلف مردم و جوانان داخل و خارج از ایران، با وجود اتفاقاتی که در عراق افتاده، از حمله آمریکا به ایران استقبال می‌کنند.

اما در کنار این مسئله، که آن را ناشی از نوعی انسداد سیاسی یا نوعی سر‌خوردگی در جنبش‌های مدنی‌ می‌دانم، باید دو نکته دیگر را هم در نظر داشت. اول این که آیا آمریکا به لحاظ نظامی و اقتصادی توان حمله به ایران را دارد و آیا اراده‌ای نسبت به چنین خواستی وجود دارد؟

این موضوع همواره مطرح می‌شود که اگر آمریکا به ایران حمله کند، بازوی اصلی یا یکی از شرکای مهم نظامی او در منطقه اسراییل خواهد بود، اما آیا اسراییل برنامل حمله نظامی به ایران را در استراتژی منطقه‌ای خود دارد یا نه؟

گروه‌هایی هستند که معتقدند آمریکا می‌تواند هم‌زمان وارد چند جنگ بین‌المللی شود. اما آمریکا حتی اگر به لحاظ نظامی قادر به چنین کاری باشد، به لحاظ اقتصادی ورود به چنین جنگی، به هیچ وجه، برای اش مقرون به صرفه نیست.

در مرحله دوم باید دید که آمریکا از وارد شده به این جنگ چه چیزی را می‌خواهد به دست بیاورد. به نظرمی‌رسد آمریکا و دستگاه نظامی او ژئوپلیتیک منطقه را کاملاً بررسی کرده اند و می‌شناسند و این مسأله آن قدرها ساده نیست که برای برانداختن جمهوری اسلامی و پروژه (Regim Change)، که در دوران بوش بحث اش بالا گرفته بود، بخواهند به ایران حمله و جمهوری اسلامی را سرنگون کنند.

اصولاً مختصات فرهنگی و بافت اجتماعی ایران به هبچ‌وجه با کشورهای افغانستان و عراق قابل مقایسه نیست. ارتش متحد آمریکا و اروپا، پیش از حمله به افغانستان و عراق، سال‌ها مشغول مطالعه در مورد این کشورها بود و نسبت به واکنش هایی که از این کشورها می‌گرفت کاملاً آگاه بود.

مسئله ایران به لحاظ فرهنگی و بافت اجتماعی بسیار پیچیده‌ است و از این نظر حمله نظامی آمریکا به ایران دور از ذهن است. دموکراسی صادرکردنی نیست. من با سیاست ارتشی و جنگ همیشه مخالف بوده‌ام و هستم، هر چند که برای اظهارنظر در خصوص چنین مقوله‌ای نباید مسأله را ساده و احساسی دید، بلکه باید واقعیت موجود را درک کرد.

سیاست‌های یک حکومت، آن هم حکومت بسیار مهمی در منطقه و عرصه بین‌الملل مثل جمهوری اسلامی، سیاست‌های فی‌البداهه‌ای نیستند. نباید جمهوری اسلامی و کارشناسان عالی‌رتبه آن را، که در جریان مسائل بین‌المللی روز هستند و نبض جهان را می‌سنجند، ساده فرض کرد. جمهوری اسلامی در خصوص وقوع احتمالی جنگ حتماً پیش بینی‌های لازم را کرده است.

اگر در پنتاگون گرفته تصمیم شده باشد که حمله به ایران صورت بگیرد، در آن صورت این تصمیم اجرایی خواهد شد. اما اگر رأی نهایی کارشناسان داخل پنتاگون حمله نظامی نباشد، زنده نگاه‌داشتن و ادامه دادن جنبشی که الان در ایران وجود دارد، کاری است که مردم می‌توانند انجام دهند.

در‌واقع، اگر مردم ایران این جنبش را که در آن خواسته‌های خود را مطرح می‌کنند تداوم ببخشند و سعی کنند صدای خود را هر چه بیشتر به دنیای بیرون برسانند، به نوعی پرچم استقلال در مبارزه را بلند کرده‌اند و می‌گویند که «ما» برای مبارزه علیه یک حکومت دیکتاتوری و تمامیت‌خواه روی پای خود ایستاده‌ایم و «ما» هستیم که لیاقت دموکراسی داریم و «ما» هستیم که می‌خواهیم فردایی برای ایران بسازیم.

در این صورت دست دنیای غرب در شروع حمله نظامی بسته می‌شود. این مسأله شدیداً به رفتارجامعه ایران بستگی دارد، چرا که غرب و آمریکا تحولات داخل ایران و تحولات توده‌ای را بسیار بیشتر از روزنامه‌نگاران ایرانی پی‌گیری می‌کند.

نکته دیگری که باید به آن اشاره شود این است که که وقتی در یکی از رسانه‌های آمریکایی مسئله طرح حمله نظامی از زبان یکی از نظامیان بلندپایه آمریکایی مطرح می‌شود، این بهانه‌‌ای می‌شود در دست نظام حاکم که با توسل به چنین اخبار یا شبه اخباری سرکوب خود را توجیه کنند.

موضوع جنگ را می‌شود به دو قسمت تقسیم کرد. زمانی که شایعه‌ای مطرح می‌شود ابزار سرکوب توجیه پیدا می‌کند و صدا و سیما خیلی راحت‌تر می‌تواند بمباران تبلیغاتی خود را ادامه دهد. مورد دیگر، که اوج فاجعه خواهد بود، زمانی‌ است که گلوله‌ای به سمت خاک ایران شلیک شود و جدای از مسائل میهن‌دوستانه و غیره، اگر واقع‌بینانه به ماجرا نگاه کنیم، زمان استیصال و سرگشتگی محض اپوزیسیون، مخالفان و معترضان داخل و خارج از ایران از راه خواهد رسید، یعنی زمانی که مخالفان نظام جمهوری اسلامی یا مخالفان بخشی از این نظام نمی‌دانند باید کنار جمهوری اسلامی بایستند، به این دلیل که نیروی «بیگانه» وارد ایران شده است یا این که سکوت کنند و موافق حمله نظامی باشند. اوج فاجعه آن زمان خواهد بود.

+ این گفتگو در سایت مردمک منتشر شده است .

به تماشایت

2010-08-31T14:53:00.001+02:00

یاس واره‌ی پریسای من

تو را چگونه سرودن باید

که عشق را

                  از میان هفتاد و دو ملت

در دستهایت

مومنانه

               چنان امانتی از اساطیر

                                               به سلامت گذراندی ...

تو را چگونه سرودن باید

که عشق را

                 زیر سنگ باران تنهایی

از هفت خان زیستن

                        به جشنواره ی هستی آورده‌ای

تو را به سخن

تو را به واژه

تو را به سطر سطر شعرهای جهان

                                                     سوگند

تو سرودنی نیستی

به تماشایت مرا مجال باید ...

+ منتشر شده در ایران امروز

فردا

2010-08-28T17:41:00.000+02:00

شب

     امشب

          شکل دیوار

ماه

     امشب

             ناپیدا

وعده ی ما

              صبح فردا

به یاد قربانیان قتل های سال 77

کسی نشنید

2010-08-28T17:32:00.001+02:00

وقت زاده شدنم

عربده ی گلوله ها

گوش ها را پر کرده بود

کسی گریه ام را نشنید

گهواره ام

امن ترین جای سرزمین اهورامزدا بود

به وقت تیرباران هجده ساله ها

کسی گریه ام را نشنید

به گمانم سال 77 نوشته ام

جنبش سبز ، جنبش مجموعه ای از نیروهاست

2010-08-26T19:23:00.004+02:00

کافه کوچه – گفتگو با مهدی فتاپور

مهدی فتاپور ، چریک فدایی خلق سابق و عضو کنونی هیات رهبری اتحاد جمهوری خواهان است . فتاپور که به دلیل همراهی با چریک های فدایی در دهه 50 خورشیدی به زندان افکنده شد ، در دوران استقرار جمهوری اسلامی چنان همقطارانش در بلند مدت ، امکان تنفس سیاسی نیافت . پس ناگزیر در آلمان اقامت گزید. فتاپور دیگر جهان را باعینک ایدئولوژی نمی نگرد و به نظر می رسد که چشمانش مسلح به واقع گرایی است . با وی درباره آرایش سیاسی درون و برون حکومت به ایجاز سخن گفته ایم.

+ آقای فتاپور ، شما مهمترین اتفاق در رابطه با تغییر آرایش نیروهای سیاسی داخل ایران را چه می بینید ؟ آیا اساسا تغییر عمده ای را ملاحظه می کنید ؟

پس از 22 خرداد شرایطی در کشور به وجود آمد که دیگر امکان بازگشت به قبل را ندارد . برخی از سران حکومت که فکر می کنند با دستگیری و سرکوب می توانند شرایط را به دوران قبل بازگردانند مستند به یک سال گذشته ، دچار خطا هستند . مردم به نیروی خود اعتماد پیدا کردند ، درباره حق مشارکت در مسایل سیاسی به عنوان یک خواست محوری آگاهی پیدا کرده اند . این خواست در اقصا نقاط کشور و در میان اقشار گوناگون مردم ریشه دوانده است . مهم تر از همه اینکه مسوولان رژیم به نسبت گذشته اقتدار خود را از دست داده است و اکثریت مردم ادامه شرایط موجود را نمی خواهند و از هر فرصتی می توانند برای طرح خواست های استفاده کنند .

+ اما چه اتفاقی در جناح های حکومت افتاد ؟ آیا ریزشی در جناح نزدیک به حاکمیت و همچنین تغییر نگاه اصلاح طلبان می بینید یا اینکه فکر می کنید خواست ها با روند گذشته در حال پیگیری است ؟

جنبش سبز یک مجموعه از نیروهاست . کسانی در این جنبش به عنوان ناراضیان شرایط شرکت کردند چراکه فکر می کردند رژیم به همین شکل و همین چارچوب عمومی باید کارآرا تر باشد . آنان بر این باور بودند که آقای احمدی نژاد حکومت را به خطر انداخته است . نمونه این طرز تفکر آقای هاشمی رفسنجانی و برخی از نمایندگان مجلس خبرگان بوده اند که برخورد مثبتی با جنبش می کنند . کسانی هم در این جنبش مشارکت داشته اند که فکر می کنند باید تحولات سیاسی بیادینی در جامعه به وجود آید . کسانی که مخالف تبعیض اند . تبعیضی که در همه ابعاد در جامعه ما نمایان است. تبعیض علیه زنان ، علیه اقوام و ملیت ها ، علیه اقلیت های دینی ، تبعیض علیه کسانی که در چارچوب رژیم نیستند اما خواهان مشارکت هستند .
این ها خواستشان را با شعار " رای من کو ؟ " مخالفت خود را با تبعیض و خواست مشارکتشان را بیان کردند . بخش بزرگی از افرادی که در این جنبش شرکت کردند به این نیرو وابسته اند .
به طور طبیعی این نیروها خواست هایشان متفاوت است و باید توجه داشت که یکی از نقاط قوت این جنبش آن بوده است که نیروهایی را با خواست های متفاوت کنار یکدیگر گرد آورد و آقای موسوی نیز کار بزرگی که توانستند در این یکسال انجام دهند آن بوده است که با ایستادگی روی حرفشان و پایداری خود و همچنین با برخورد هوشمندانه تمامی این نیروها را مورد توجه قرار دهد تا بتواند خواست های مجموعه ای از نیرو ها را در صحبتشان منعکس کنند . به همین دلیل هم این جنبش امروز با قدرت تداوم دارد و هنوز هم می تواند اثر خود را در حیات سیاسی آینده ایران بگذارد .

+ این تغییر بنیادینی که گفتید خواست بخشی از نیروهاست می تواند به تغییر ساختار و در واقع انقلابی دیگر هم بیانجامد ؟ در واقع مرز این تغییر کجاست ؟

انقلاب بحث دیگری است . برای مثال من عضو اتحاد جمهوری خواهان هستم و طبیعی است که ما خواهان یک حاکمیت دموکراتیک هستیم . مطابق با 10 ماده ای که نوشتیم ، بخش مهمی از قوانین موجود در ایران باید تغییر کند . مساله ای مثل ساختار حکومتی که بر مبنای تبعیض بنا شده است و مساله ولایت فقیه به عنوان مقامی بالاتر از مقام های انتخابی باید تغییر یابند ، بنابر این بخشی از نیروهایی که در این جنبش شرکت دارند ، خواستار تغییراتی بنیادین هستند و تصوری که از رژیم ایده آل خود دارند با آنچه که در ایران حاکم است متفاوت است .

+ ولی با توجه به راهکاری که آقایان موسوی و کروبی مبنی بر اجرای بدون تنازل قانون اساسی جمهوری اسلامی مطرح کرده اند ، آیا نیروهایی مثل شما در ایران ، می توانند به دنبال این جنبش حرکت کنند و برای رسیدن به اهدافشان در داخل این جنبش قرار بگیرند ؟

این جنبش در طول یک سال گذشته ، هویتی از خود نشان داده است . این جنبش با شعار " رای من کو ؟ " یعنی خواست مشارکت از سوی مردم قبل از انتخابات شکل گرفت ؛ نیروها از قبل از انتخابات به آقای موسوی رای خود را دادند و جنبش از پیش از برگزاری انتخابات آغاز شد. این جنبش ، با خواست مقابله با تبعیض و باز شدن فضای سیاسی در جامعه تداوم یافت . در این زمینه ، مجموعه نیروهای موجود در جنبش خواست مشترکی دارند . طبیعی است ، کسانی که خواستار تغییر قانون اساسی هستند اجرای همین قانون را در نظر ندارند ولی خواست آقای موسوی در اجرای قانون اساسی از آنجایی که تاکید دارند بر ماده های مردمی آن ، نظیر آزادی مطبوعات ، آزادی احزاب و نقش نظارت استصوابی ، این نکته مورد تائید سایر نیرو هاست هرچند که آنها خواستار تغییر در قانون اساسی هستند .

+ با توجه به سرکوبی که حاکمیت از خرداد 88 تا امروز پیش گرفته است فکر می کنید جنبش تداوم می یابد ؟ نمود زنده بودن جنبش را در چه می بینید ؟

مساله مهم آن است که بخش بزرگی از جامعه ایران ، به ویژه تحصیل کرده ها ، مدیران ، هنرمندان جامعه خواستار تحول اند ؛ این خواست تحقیق نیافته است ولی روحیه نیروهای شرکت کننده در جنبش ، تضعیف نشده است . آنها روی خواست خود تاکید دارند و به اشکال مختلف تمایل خود را نشان می دهند . ما با شکست جنبش و اینکه نیروهای جنبش مایوس شده باشند و رژیم توانسته باشد که اقتدار گذشته اش را بازیابد مواجه نیستیم بلکه با تداوم جنبش در اشکال مختلف مواجه هستیم . به طور طبیعی شکل تظاهرات خیابانی با توجه به فشار مسوولان امنیتی حاکم پدید آوردند و دستگیری های صورت گرفته ، نمی توانست تداوم داشته باشد و این یکی از اشکال بود و در آینده هم حتما اشکال دیگری در جامعه ظهور خواهد کرد . به این معنا مسوولان حکومتی توانستند تظاهرات خیابانی را مهار کنند ولی موفق نشدند که جنبش را به عقب نشینی وادار سازند . جنبش با نیروی بیشتری از گذشته و حتی فکر می کنم با پایه ی توده ای وسیع تر از قبل تداوم دارد .

+ در سخنتان گفتید که کسانی نظیر هاشمی رفسنجانی به جنبش سبز روی خوش نشان دادند و در واقع بخشی از این جنبش اند . برای نمونه آقای رفسنجانی با توجه به تغییر مواضعی که گاه به گاه از وی می بینیم چقدر می توان روی نقش سیاسی اش در این جنبش تاکید کرد و در آینده نیز چه سهمی خواهد داشت ؟

البته آقای رفسنجانی هم خودش را جزئی از این جنبش نمی داند . من هم منظورم این نبود و از برخورد مثبت وی گفتم . مساله ایت است که آقای رفسنجانی و بخشی از نیروهای درون رژیم که برخورد پراگماتیستی داشته اند ، همواره موضع ثابتی را نمایندگی کرده اند . آنها خواستار اقتدار حکومت هستند و بر این باورند که سیاست های آقای احمدی نژاد موجودیت رژیم را به خطر انداخته است. آنها از لحاظ مصلحت حفظ حکومت ، این جهت گیری را داشته و تاکنون نیز بر همین موضع پیش رفته اند . پیشنهادات آنان در راستای تغییرات معینی است که نیروی حاکم بتواند در اقتدار خود باقی بماند. درباره اینکه نیروهای مختلف چه نقشی در آینده خواهند داشت نمی توانم پیش بینی کنم ، ولی آنچه که مسلم است اینکه در درون اردوی محافظه کاران نیز کسانی هستند که می فهمند با ادامه سیاست کنونی نمی توانند حکومت کنند . افرادی مثل آقای مطهری یا آقای رضایی مواضعی را بیان می کنند که حاکی از احساس خطر است . در درون اصولگرایان نیز خطری که آقای رفسنجانی مطرح می کند ، موافق دارد . بنابر این یک نیروی جدی در میان نیروهای حاکم وجود دارد که معتقد است باید سیاست ها را تعدیل کرد . متاسفانه تا امروز ، نیرویی که راس قرار دارد فکر می کند که با اعمال فشار می تواند حکومت کند .

+ تناقض بین خواست ها و شعارهای بدنه اجتماعی جنبش با سران گروه های موجود در جنبش را چگونه می توان درک کرد . چنانکه شما هم اشاره کردید شعار آغازین جنبش " رای من کو ؟ " بود اما بعد ها به شعارهایی رادیکال انجامید . چطور سرانی که یا در حاکمیت بوده اند و حالا کنار گذاشته شده اند یا اینکه هنوز دستی در قدرت دارند می توانند پاسخگوی خواست بدنه اجتماعی جنبش باشند ؟

زمانیکه مسوولان رژیم سیاست سرکوب را به کار ببرند ، طبیعی است که شعارها و خواست ها رادیکال تر می شود و این اجتناب ناپذیر است . این مساله نه در شعارها که حتی در سخنان خود موسوی نیز می توان دید . انعکاس این مساله را در برخورد جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی هم می توان دید . در رابطه با تناقضی که عنوان کردید من چنین چیزی نمی بینم. به هرحال در این جنبش نیروهای مختلف حضور داشتند و بخشی هایی از آن هم شعارهای رادیکالی را مطرح کرده است .

+ یعنی وقتی آقای موسوی می گوید که ما خواستار اجرای دقیق قانون اساسی هستیم با شعار " مرگ بر اصل ولابت فقیه " یا " استقلال آزادی جمهوری ایرانی " از سوی مردم تناقضی ندارد ؟!

حسن جنبش سبز در این است که مجموعه ای از نیروها را در خود متشکل کرده است یعنی از کسانی که خواستار تعدیل های کوچک در سیاست ها تا تغییرات بنیادین هستند را در خود جای داده است. بنابر این خواست ها وشعار ها نشان دهنده گرایش های مختلفی است که منعکس می شود . وجود این گرایش ها طبیعی است و از روز اول وجود داشته است .
آقای موسوی این گرایش های موجود را مورد توجه قرار داده و موضع منفی نسبت به گرایش های متفاوت نگرفته است . وی تلاش کرده که در سخنان و نوشته هایش گرایش هایی را که مثل ایشان فکر نمی کنند را مورد توجه قرار دهند و سخن آنان را نیز منعکس کنند . بنابر این اگر این تصور وجود داشته باشد که همه نیروهای درون جنبش عینن همان برداشتی را دارند که آقای موسوی دارند چنین نیست و این امتیاز این جنبش است که ما گرایش ها و طیف گوناگونی از نیروهای سیاسی را می بینیم که برای مشارکت در حیات سیاسی و برای باز شدن فضای سیاسی در حال حرکت است. در این راستا مجموعه نیروها با هم همسو هستند .
سخنانی که آقای موسوی تا به امروز مطرح کرده تناقضی با خواست های مجموعه این نیروها نداشته و بر همین اساس هم به نظر من برخورد ایشان در مجموع مثبت بوده است.

+ فایل صوتی

++ این گفتگو در رادیو کوچه منتشر شد .
+++ باز انتشار در ایران امروز .

شیوا و آن دو شمع سفید

2010-08-25T17:23:00.004+02:00

سال های ابتدایی دهه هشتاد خورشیدی ، سال های کشف وبلاگ بود برای ما جوانانی که صدایمان را در گلو زندانی می دیدیم. با کامپیوتر و اینترنت آشنا شده بودیم و می توانستیم از پشت شیشه ی مانیتور با همبغضان خود سخن بگوییم .
وبلاگ نویسی برای بسیاری از هم نسل هایم بخشی از زندگی بود آن سال ها . لینک به لینک به خانه های هم سر می کشیدیم . می شد پای دیوارش پیغامی بگذاری و امضایی .
می شد مخالف باشی یا موافق ، می شد بحث کنی و حتی برای سخت ترین معادلات جهان راه حل پیشنهاد کنی . شیوا نظرآهاری را من همان موقع ها بود که شناختم . نه با صدایش ، نه با نگاهش که با نوشته هایش در وبلاگ . سری پر شور و شر داشت و چه می دانستم که سال ها بعد ، این سر پرشور تا مرز اتهام محاربه می بردش .

شیوا را تنها یک بار دیدم . خانه ی احمد زیدآبادی بود ، سال گذشته . زمان زیادی از آزادی اش نمی گذشت .
درآن خانه که جمعی از سیاسیون ، دانشجویان و روزنامه نگاران و خلاصه دوستداران احمد گردآمده بودند ، عقب تر از همه ایستاده بود . دو سه تا از دوستانش هم گردش بودند ، نه برای سخن گفتن از حسن اسدی که مجری آن نشست بود وقتی گرفته بود و نه وجودش نمایشی برجسته داشت که تازه از زندان به قید وثیقه رهایی یافته و از این دست ژست های کودکانه ی متاسفانه مد روز .

شیوای سال 1388 ، دیگر فقط یک وبلاگ نویس نبود . شیوا دانشجوی محروم از تحصیل ، شهروندی که یک سال حبس تعلیقی مثل سایه پشت سر داشت ، از فعالان کمیته گزارشگران حقوق بشر و از فعالان کمپین یک میلیون امضا بود با این همه در نگاه شیوا منتی بر اطرافیان دیده نمی شد . شیوا همانی بود که شنیده بودم برای بچه های جنوب شهر از معلمی تا کارگری می کند . شیوا انگار مثل همان بچه های جنوب شهر ساده بود ، بی گناه و بی ریا.

شیوای 26 ساله اولین بار شهریور 1381 ، در سالگرد یازده سپتامبر بازداشت و به بند 240 زندان اوین گرفتار آمد . 20 روزی را پشت میله ها بود تا به خانواده اش خبر دادند که با وثیقه 40 میلیون تومانی می توانند او را به خانه بازگردانند . دادگاه 200 هزار تومان جریمه اش کرد چراکه دو شمع سفید در کیفش یافته بودند .

از آن سال با ورودش به دانشگاه و تحصیل در رشته مهندسی عمران ، به همراه تنی چند از دوستان دانشجویش ، کمیته ای برای دفاع از حقوق زندانیان تاسیس کرد . این آغاز راه شیوا بود برای دفاع از حقوق انسان . 1383 اما دو بار بازداشت شد . هر دو بار به همراه مادر بود . هجده تیر شبی را تا صبح گرفتار بود و باری دیگر به علت تجمع در برابر دفتر سازمان ملل در تهران ، یک ماه در اوین محبوس بود . باز هم با وثیقه 40 میلیون تومانی آزاد اما به یک سال حبس تعزیری با پنج سال تعلیق محکوم شد .

شیوا که شب های پیش از انتخابات سال گذشته برای طرح مطالبات زنان در برابر کاندیداهای ریاست جمهوری در مجموعه ای با نام همگرایی زنان فعال بود ، تنها دو روز پس از برگزاری انتخابات باری دیگر بازداشت شد .
این بازداشت توسط وزارت اطلاعات و به گفته مادرش با حکمی که یک هفته پیش از آن تاریخ صادر شده بود صورت گرفت . این بازداشت نگرانی فعالان حقوق بشر را برانگیخت ، چه از شیوا نزدیک به یک ماه هیچ خبری نبود . سه ماه زندان را تحمل کرد بی آنکه بداند جرمش چیست . از این سه ماه 36 روز را در انفرادی بود . برای آزادی اش اما ، اول از خانواده وثیقه ای 500 میلیون تومانی خواستند ، بعد با دوندگی های بسیار مادری که خود زیر نظر پزشک ، شیمی درمانی می شود و پدری که زمان زیادی از جراحی قلبش نگذشته بود این رقم به 200 میلیون تومان کاهش یافت و بالاخره سند منزل پدر شد وثیقه ی آزادی شیوا . اول مهر از اوین بیرون آمد و نمی دانست که دیری نخواهد پائید که بازمی گردد .

29 آذر سال گذشته درپی انتشار درگذشت آیت الله حسینعلی منتظری ، خیل مردم از تهران ، کرج ، اصفهان ، نجف آباد و دیگر شهرها به سوی قم به منظور شرکت در مراسم تشییع جنازه به حرکت افتاد . شیوا به همراه دیگر همکارانش در کمیته گزارشگران حقوق بشر به این خیل پیوستند اما هنوز از تهران خارج نشده بودند که توسط ماموران امنیتی بازداشت شدند.

شیوا از آن روز تاکنون در زندان اوین و هنوز در انتظار برگزاری دادگاه است . تنها خبری که به گوش می رسد اتهام محاربه است. شیوا حالا فقط دخترکی وبلاگ نویس نیست که در سالگرد فاجعه ی تروریستی یازده سپتامبر دو شمع سفید در کیفش پیدا شود ، شیوا در نگاه دستگاه قضایی ایران محارب است .

سه سال پیش در وبلاگش نوشت : " دیوارها را که پشت سر می گذاری و می گویند آزادی.. احساس خاصی داری.. خوشحالی و غم توأمان.. خوشحال که از این چهاردیوار تنگ رها می شوی و باز از فردا طی می کنی خیابان های شهرت را.. که دلت تنگ شده بود برای میدان انقلاب و خیابان ولی عصر ...و غم داری که تو می روی و دیگرانی اینجا می مانند.. اگر با دوستانی با هم بازداشت شده باشید.. دلت می گیرد که تو آمدی بیرون و آنها هنوز پشت دیوارها هستند و پاهایشان تا صبح دراز نمی شود و آن وقت اولین شب آزادی، سخت ترین شب زندگی ات می شود که یک لحظه از فضای شب قبلت بیرون نمی آیی."

+ فایل صوتی
++ تهیه شده برای رادیو کوچه
+++ باز انتشار در سایت کمیته گزارشگران حقوق بشر و مدرسه فمینیستی .

جنگ نرم در نمایشگاه قرآن

2010-08-24T17:07:00.006+02:00

هجدهمین نمایشگاه بین المللی قرآن در مصلای تهران که به مناسبت ماه رمضان توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شده ، امسال جدای از قرآن و متون مذهبی و تفاسیر اهل تشیع از این متن مقدس اسلامی ، عرضه کننده یک سی دی درباره جنگ نرم است . سی دی مولتی مدیای جنگ نرم ، به اعتراض مردم پس از خرداد سال گذشته می پردازد و دنباله یا به عبارتی تکرار گزیده ای از مقابله صدا و سیما و دستگاه قضائی و امینی جمهوری اسلامی با جنبشی است که از 22 خرداد 88 در جهان با نام جنبش سبز شهرت یافت .

مسعود باستانی روزنامه نگار محبوس در زندان رجایی شهر بالاجبار یکی از بازیگران این مجموعه است . کسی که در پی بازداشت همسرش مهسا امر آبادی در پی مراجعه به دادگاه انقلاب تهران بازداشت شد و از وی اعترافات تلویزیونی مبنی بر فعالیت علیه نظام جمهوری اسلامی پخش شد .

مسعود سی و یک ساله ، تنها جرمش عضویت در هیات تحریریه وب سایت جمهوریت بود . وب سایتی که گفته می شود از سوی مهدی هاشمی رفسنجانی تغذیه مالی می شده است . این سایت که با رعایت موازین و قوانین جمهوری اسلامی در آستانه برگزاری انخابات دهمین دوره ریاست جمهوری آغاز به کار کرد از ضرورت از سر گیری روند اصلاحات در ایران دفاع می کرد .

مسعود اما دو روز پس از برگزاری انتخابات با بازداشت همسر و دو تن از میهمانان منزلش رو به رو شد . بار ها به دادگاه انقلاب مراجعه کرد و نتیجه ای نگرفت . با وزارت اطلاعات تماس تلفنی گرفت و عنوان کرد که حاضر است به جای همسرش زندانی شود اما پاسخی مبنی بر عدم پیگرد امنیتی دریافت کرد ، با این همه 14 تیر سال گذشته در دادگاه انقلاب بازداشت شد . مهسا ، همسرش پس از بیش از دو ماه بازداشت به قید وثیقه آزاد شد .

مسعود را به سیاه‌نمائی علیه‌ی نظام و گزارش از وضعیت زندان‌ها برای رسانه‌های ضد انقلاب متهم کردند. دادگاه اما نه دادگاه مطبوعات که دادگاه انقلاب تهران بود . وی در بخشی از اعترافات تلویزیونی خود گفت : " حمله به عملكرد 4 ساله دولت و تضعيف نهادهاي قانوني كشور همچون شوراي نگهبان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نيروي مقاومت بسيج و نيز نيروي انتظامي، تضعيف شخص احمدي‌نژاد، ايجاد شبهه در انتخابات، ارائه اخبار ضد و نقيض مبني بر سوء استفاده از اموال دولتي، القاء تقلب در انتخابات جزو محورهايي بود كه در راستاي وحدت شكني و ايجاد التهاب در جامعه ما آن را در دستور كار داشتيم. "

منابع آگاه و نزدیک به این روزنامه نگار زندانی درباره دوران پیش از اعتراف گیری در برابر دوربین تلویزیون خبر می دهند که این اعترافات تحت فشار صورت گرفته است . آنان عنوان کرده اند : کتک‌زدن، فحاشی متناوب، فشردن گلو و ایجاد حالت خفگی در وی، اعدام مصنوعی، کوبیدن سر به دیوار در حین بازجویی همان‌طور که پیش تر نیز زندانیان سیاسی، مانند حمزه‌ی کرمی به آن اشاره کرده‌اند، سبب شد تا طاقت این جوان اراکی به سرآید و علیه خود و مهدی هاشمی مسایلی را در غالب اعتراف بیان کند .

مسعود اگرچه در کنار هدایت الله آقایی ، محمد عطریانفر ، محمد علی ابطحی و تعداد دیگری از بازداشت شدگان پس از خرداد ، در دادگاه قاضی صلواتی زبان به پذیرش اتهامات گشود اما حکم به حبس شش ساله گرفت و اسفند سال گذشته از زندان اوین به زندان رجایی شهر تبعید شد و تاکنون حداقل هشتاد روز را در سلول انفرادی محبوس بوده است . وی که به گفته همسرش اکنون سلامت دهان و دندانش به خطر افتاده ، اجازه مرخصی استعلاجی نیافته است. پس از یک سال زندان این بیم می رود که مسعود دچار عفونت دندان شود .

سید هادی خامنه ای برادر اصلاح طلب رهبر جمهوری اسلامی هفدهم مرداد مصادف با روز خبرنگار به دیدار و دلجویی از خانواده مسعود رفته بود و همان روز هم در یک تماس تلفنی کوتاه با وی سخن گفت . وی از جمله کسانی است که در دوران زندان و اعتصاب غذای اکبرگنجی ، به اطلاع رسانی درباره این روزنامه نگار پرداخت و البته به همین اتهام مجازات هم شد . امروز ، مسعود پس از تحمل رنج بازداشت همسرش و بیش از یکسال حبس و انتقال پی در پی به بند های سیاسی اوین و سپس زندان رجایی شهر ، همچنان از چهره و سخنان پس از بازجویی اش استفاده می شود ، سی دی جنگ نرم و توزیع آن در نمایشگاه قرآن اما باز هم یادآور چیکیده گزارش های سازمان های بین المللی دفاع از روزنامه نگاران و نهاد های حقوق بشری است که ایران را زندان روزنامه نگاران می خوانند .

+ فایل صوتی

++ این گزارش برای رادیو کوچه تهیه شد .

پرونده ی یک قاضی

2010-08-24T15:55:00.004+02:00

چه شنونده ی رادیو کوچه باشید و چه نه ، چه اهل وب گردی های شبانه باشید و چه نه ، تا الان حتما خبردار شده اید که سه تن از مقامات قضایی در رابطه با اتفاقات بازداشتگاه کهریزک محکوم شناخته شده و ضمن عزل از جایگاه شغلی به حال تعلیق در آمده اند. به گوش رسیده که یکی از این سه قاضی ، سعید مرتضوی است . قاضی مرتضوی را می شناسید باز حتی اگر در بهار مطبوعات پس از انقلاب ایران ، روزنامه خوان نبوده باشید اما از خزان زود هنگامش خبر دارید ، که وی رئیس وقت دادگاه مطبوعات بود .

قاضی مرتضوی که دولت کانادا او را مسوول قتل زهرا کاظمی عکاس ایرانی – کانادایی که هفت سال پیش در اوین کشته شد می شناسد ، بعدها دادستان عمومی و انقلاب تهران شد . پس از افشای تجاوز ، شکنجه و قتل تعدادی از زندانیانی که در اعتراض به نتیجه ی انتخابات سال گذشته به خیابان آمده بودند از سوی محمود احمدی نژاد به ریاست ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز درآمد. مرتضوی تا پیش از تعلیق ، معاون محسنی اژه ای دادستان کل کشور بود.

معترضان بر این باور بوده و هستند که 22 خرداد 88 ، رای اکثریت ملت ایران نادیده انگاشته شده و با برنامه ریزی قبلی تقلبی بزرگ روی داده است . آنان که شاهد تیراندازی های خیابانی در روز سی خرداد بوده اند و تاکنون خبر زندانی شدن بسیاری از چهره های اصلاح طلبی که در دولت اصلاحات در قوه مجریه فعالیت می کردند ، رخداد خرداد 88 را کودتا می نامند .

خبر به تعلیق درآمدن جایگاه حرفه ای سه قاضی مرتبط با بازداشتگاه کهریزک ، در میان جوانان حامی جنبش سبز در ایران بارقه هایی از امید را زنده کرده است . آنان صدور این حکم را نتیجه اطلاع رسانی درباره فجایع صورت گرفته در کهریزک می دانند و ثمره پافشاری تنی چند از اعضای خانواده جان باختگان . با این همه خانواده ی کشته شدگان کهریزک ، خواهان پیگیری های بیشتری در این باره از سوی قوه قضاییه هستند و صرف به حال تعلیق درآمدن این سه قاضی را پاسخ خون خواهی خود نمی دانند .

علی کامرانی پدر یکی از همین جوانان جان باخته است که گفته است : " به طور قطع می توانستیم شاهد روند بهتری در رسیدگی به این پرونده باشیم. احکامی که در دادگاه صادر شده می توانست شامل حال دیگران و در حقیقت آمرین اصلی این ماجرا باشد."

قوه قضاییه مرتضوی را مسوول تحقیق از بازداشت شدگان پس از خرداد اعلام کرده بود . قاضی مرتضوی با افشای حوادث کهریزک نامش با خرداد 88 گره خورد . نسیرین ستوده حقوق دان ساکن تهران سال گذشته به وضوح درباره نقش مرتضوی مرگ تعدادی از معترضان بازداشت شده چنین گفت : " طبق قانون، مسوولیت جان افراد و رعایت شئون انسانی آنها بعد از بازداشت با مسئولان قضایی و مسئولان زندان است. اگر آقای مرتضوی مدعی است اینها هنگام بازداشت زخمی بوده و در معرض مرگ قرار داشته‌اند، اصلن ایشان حق بازداشت افراد در چنین شرایطی را نداشته و مسوولان ذیربط وظیفه داشتند فورن افراد زخمی را به بیمارستان برسانند. خود این عمل مباشرت در قتل است و باید نسبت به آن پاسخگو باشند. "

اما براستی قاضی مرتضوی را قوه قضاییه جمهوری اسلامی از کجا یافت ؟

می گویند که 43 ساله و شناسنامه اش صادره از میبد یزد است . تحصیل را در میبد آغاز کرد و نوزده سالگی دادیار شد . جنگ که پایان یافته بود به عضویت بسیج درآمد و کمی بعد با سهمیه وارد دانشکده ی حقوق دانشگاه آزاد شهر تفت شد . روابطش را آنقدر شکل داده بود تا هنگام تحصیل یعنی سال 1365 رسمن استخدام قوه قضائیه شود .
همواره شایعه ای هم درباره یک پرونده باز قضایی علیه این قاضی شنیده ایم ولی تاکنون کسی نتوانسته است درباره اش به روشنی سخن بگوید . این پرونده را مرتبط با دوران پیش از ورودش به پایتخت می دانند ، زمانی که درشهر بابک ریاست دادگستری این شهر را عده دار بود .

قاضی مرتضوی سال 1373 رئیس شعبه 9 دادگاه عمومی تهران شد و در یک جابه جایی سر از شعبه 34 مجتمع قضایی ویژه کارکنان دولت درآورد . تا اینجای کار هنوز شهرتی نداشت که بالاخره به شعبه 1410 رفت، شعبه ای که دادگاه مطبوعات نام گرفت.
با روی کار آمدن دولت خاتمی در پی دوم خرداد 1376 ، رفته رفته رونق به مطبوعات بازگشت . همین جا بود که قاضی جوان شعبه 1410 با توقیف روزنامه جامعه تنها پس از شش ماه انتشار کار اصلی اش را شروع کرد . توقیف با جامعه شروع شد و به توس و نشاط و عصر آزادگان ختم نشد . طی هشت سال 120 نشریه مدافع اصلاحات سیاسی در ایران توقیف شدند و به ویژه در سال 1379 بسیاری از روزنامه نگاران یا مدیران جراید به زندان محکوم شدند .

آیت الله شاهرودی که از سوی آیت الله خامنه ای به ریاست قوه قضائیه برگزیده شد ، مرتضوی ماموریتش را تقریبن به انجام رسانده بود. تلاش هایی برای ادامه تحصیل در مقطع دکترا در کانادا و فرانسه صورت داد اما نتیجه ای نداشت و از سفر پشیمان شد . پس ضمن حفظ شغل قضاوت در دستگاه قضائی جمهوری اسلامی ، در ایران ادامه تحصیل داد .

پرونده مشهور به وبلاگ نویسان اما باری دیگر نام قاضی مرتضوی را بر سر زبان ها انداخت . سال 1383 و در اوج تب وبلاگ نویسی در ایران ، تعدادی از بلاگر ها که عمدتن روزنامه نگار حرفه ای نیز بودند دادگاهی و به زندان انداخته شدند . آنان پس از آزادی از اینکه در بازجویی ها درباره مسائل شخصی و به خصوص روابط جنسیشان سخن به میان آمده بود پرده بر داشتند . این پرونده با دخالت مستقیم آیت الله شاهرودی مختومه اعلام شد . حنیف مزروعی ، فرزند رجبعلی مزروعی نماینده مجلس ششم نیز در میان این بازداشت شدگان بود . اکنون بیشتر متهمان این پرونده سال هاست که ایران را ترک گفته اند .
قاضی مرتضوی که از 1381 تا 1388 دادستان تهران بود شاید پس از صادق خلخالی ، به حکم کارنامه ای که تنها اشاره ای به آن شد مشهور ترین قاضی تاریخ جمهوری اسلامی ایران باشد .

+ فایل صوتی
++ این گزارش در رادیو کوچه منتشر شد .

سید حسن هم هاشمی شد

2010-08-21T10:27:00.003+02:00

آیا هنوز هم از محمد رضا شریفی نیا گله ای است که در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد حاضر شد ؟
آیا هنوز گله ای است از پروانه معصومی و افسانه بایگان که چادر و چاقچقور کرده نزد رهبر جمهوری اسلامی شرف یاب شدند و عرض ادبی داشتند و کمی هم عشوه ای هنرمندانه ی اسلامی چاشنی کار کردند ؟
آیا هنوز هم گله ای است از علیرضا افتخاری ، خواننده ی پیش از این محبوبی که احمدی نژاد را در آغوش گرفت و ابراز عشق کرد ؟
آیا این همه گلایه باقی است وقتی سید حسن خمینی در مراسم افطاری آقا سید علی ، در ردیف احمد جنتی و احمدی نژاد و فیروز آبادی می نشیند ؟
آری این همه گلایه باقی است و گلایه ها هر روز انباشت می شود ، مگر آن روز که خون خلقی به جوش آید باز به تیر الله کرم ها که "حداکثر برخوردشان لسانی" است گرفتار آیند و هزار ندا و سهراب را تصویر سازند .

چهارشنبه 27 مرداد است ؛ سید حسن خمینی نوه ی آیت الله خمینی و فرزند حاج احمدی که به گفته احمد - فرزند محسن رضایی - توسط وزارت اطلاعات و به دستور رهبری محرمانه معدوم شد ، همان سید حسنی که امید اصلاح طلبان بود و 14 خرداد در مراسم پدربزرگش نگذاشتند سخن بگوید ، به بارگاه رهبری شرف یاب می شود . این 27 مرداد است که آب سرد بر سر هواداران جنبش سبز به رهبری موسوی و کروبی می ریزد . سید حسن خمینی هم آن کرد که محسن رضایی کرده بود .

رفتارهای متناقض و پیچیده ی سیاسیون ایران ، از 22 خرداد سال گذشته تاکنون حساسیت زا شده است . امروز بیش از هر زمان دیگری در دوران پس از انقلاب 57 ، توده ها سیاسی اند و به سرنوشت جنبشی که زندانی ها و جان باخته ها داده است توجه دارند .
حضور نوه ی آیت الله خمینی که به نزدیکی با اصلاح طلبان حکومتی شهره بود در مراسم افطاری بیت رهبری ، تداعی گر رفتار متناقص علی اکبر هاشمی رفسنجانی است . کسی که میان راست و چپ سی سال بازی کرده است .
روزی در نمازجمعه حکومت را به تعقل و عدالت ورزی به نفع جنبش مردم فرا می خواند و روزی از صمیمت رابطه با رهبری که 29 خرداد دستور بستن شمشیر ها را به کمر داده بود سخن می گوید ؛ روزی در مشهد می گوید که اگر مردم ما را نخواهند باید برویم و روزی از پایبندی به نظام مقدس دم می زند ؛ و در این میان مردم مانده اند که بالاخره هاشمی رفسنجانی را در کدام سوی معادلات باید بگذارند ؟.

در بلاگستان اما :

سیاوش خطاب به سید حسن خمینی می گوید : " فکر کنم با این یک روزی که هیچی نخوردی، حسابی احوال زندانیان اعتصاب کننده اومده دستت، کیوان صمیمی بود به لطف تلاش شما اومده بند عمومی، عیسی سحرخیز هم که با جان فشانی های شما فقط یه کمی فلج شده، همه خوب خوبند، شما به افطاری در حضور معشوق برس که یه موقع عقب نیوفتی، چایی رو بزن تا سرد نشده! یکی دو تا بچه ها هم شیطونی کردن یه حبس کوچولوی بیست ساله بهشون خورده. بی خیال رفقا تو اوین و رجایی شهر فعلن کاخ مرمر و عشقه، جانی ها که هستند، حداد قاتل ببخشید عادل، جنتی، امامان جمعه و شنبه، بزرگان تشخیص مصلحت، پاسداران انقلاب، براداران ارزشی. شنیدم قبل از مجلس حاج منصور یه دم خونده همه فیض بردین و یه اللهم فک کل اسیر بلند هم قرائت کردین. یاد امام و شهدا کردین، پدر محسن روح الامینی هم هست، الحق باید کنار هم می نشستید، قاتل بابای شما و قاتل گل پسر اون، اگه همه خونخواه های دنیا مثل شما بودن که چی میشد! اما از همه که بگذریم، خاک بر سر من الدنگ احمق که 14 خرداد دلم برات سوخت و در دفاع از تو چند خطی نوشتم اما به جدت قسم بهم بگو با سنگ پای قزوین نسبتی داری؟ "

استاده در وبلاگش نوشته است : " یه بنده خدایی که از اول هم به طور مستقیم نگفته عضو جنبش سبزه رفته یه ضیافت که توش خامنه ای و احمدی نژاد هم بودن. جرم کرده؟ مگه خودش اومده بود گفته بود که من ره روی جنبش سبز مردم ایرانم که حالا بهش این طوری فحش میدین؟ حالا جالب اینه که توی اون ضیافته هاشمی هم بوده اما کسی به اون پیله نمیکنه که چرا رفتی. در صورتی که موضع آقا حسن خمینی در قبال جنبش سبز درست مثل هاشمیه."

پروشا هم سرآخر با زبان فردوسی سخن می گوید که : " به یزدان اگر ما خرد داشتیم ، کجا این سرانجام بد داشتیم " .

رسانه سیاسی فاصله ای با توتالیتریسم ندارد

2010-08-20T20:52:00.016+02:00

گفتگو با فرخ نگهدار - بخش دوم

فرخ نگهدار ، تحلیلگر و زندانی سیاسی پیش از انقلاب در دومین روز همنشینی با شما از اهمیت در نظر داشتن شکاف های موجود در حاکمیت می گوید . شنیدیم که نگهدار بر این باور است در انتخابات ریاست جمهوری بعدی نیز مردم به پای صندوق های رای خواهند رفت و انتخابات ، باری دیگر فصل رونق جنبش سبز خواهد شد .
امروز در بخش پایانی این گفتگو ، وی اشاره ای هم به رسانه های موسوم به سبز دارد .
وی می گوید گروه ، حزب و سازمان سیاسی کارش به لحاظ ماهیتی با رسانه متفاوت است و رسانه سیاسی را یادآور ایسکرای لنین بر می شمارد .

+ امروز جنبش سبز را چگونه می توان تعریف کرد ؟

دو تعریف تلاش می شود که از جنبش سبز ارایه شود . یکی تعریفی است که این جنبش را بر اساس مطالبات معوق مردم ایران از انقلاب مشروطه تا امروز می داند که سعی دارد تلفیقی از مطالبات و تلاش ها را که در این تاریخ یکصد ساله صورت گرفته را با دستاورد های بین المللی در نظام های سیاسی جهان و در نگاه غالب بر اندیشه سیاسی جامعه بین المللی و در چهارچوب منشور جهانی حقوق بشر و ضمائم آن ، تعریفی از جنبش سبز ارایه دهد .
این تعریف از جنبش سبز می خواهد مطالبات خود را در قالب طرح کند و هیچ نوع تنگنای قانونی یا گنجایش در درون نظام سیاسی کشور برایش در نظر نگرید . در واقع فارغ از اینکه نظام سیاسی حاکم بر ایران چه نوع نظامی است برای خود تعریفی به استناد مطالبات تاریخی و اسناد بین المللی ارایه می دهد .
تعریف دیگر ، بیشتر از سوی کسانی مطرح می شود که از درون نظام برآمده اند و پرچمدار جنبش هستند . آنان می گویند که ما می خواهیم نظام جمهوری اسلامی را به راه راست ، درست ، آنچه خود می فهمیم و آنچه که آرزوهای مردم در انقلاب بود هدایت کنیم . یعنی موضوع تسخیر ارزش های انقلاب ، تسخیر نظام سیاسی حاکم بر کشور یا به عبارتی دیگر معنا کردن اهداف انقلاب اسلامی و معنا کردن قانون اساسی آنگونه که طبع ما می طلبد . پس می خواهند برای چنین تغییری هدف گذاری کنند . در این نگاه دوم البته آن ایده آل های تاریخی و نگاه غالب بین المللی که نگاهی حقوق بشری است بر نگاه سیاسی ، تصمیم و هدف گذاری سایه انداخته و خود را به ظهور می رساند اما مبنا را تسخیر و معنا کردن همین نظام موجود یا چیزی که من بیشتر دوست دارم بگویم به حداکثر رسانی ظرفیت های دموکراتیک و جمهوری خواهانه در چهارچوب همین نظام سیاسی موجود قرار داده است .
این تعریف از خود می پرسد که تاکجا می توانیم که ایده آل های تاریخی و نگاه حقوق بشری را به درون این سیستم سیاسی تزریق کنیم و پیش ببریم و تا کجا جمهوری اسلامی امکان انبساط به سمت جمهوریت و مردم سالاری دارد . این عده هدف خودشان را تقویت عناصر جمهوریت و مردم سالاری قرار داده اند .
این نگاهی است که آقایان کروبی و موسوی دارند . به همین دلیل است که می گویند ما می توانیم تعبیری از قانون اساسی جمهوری اسلامی ارایه دهیم که با مقتضیات زمانه ، ارزش های حقوق بشری و اصول جمهوریت و مردم سالاری ناسازگار نباشد . این نگاهی اصلاح طلبانه و انبساط گرایانه به جمهوری اسلامی است . این نگاه از ابتدای شکل گیری جنبش سبز تا کنون وجود داشته و من فکر می کنم در آینده نیز باز وجود خواهد داشت .

+ کدام یک از این دو نگاه پشتوانه اکثریت در جامعه را خواهد داشت ؟ تکلیف مردم در این میان چیست ؟

این پرسشی ضروری و جالب است . من در پاسخ به پرسش ، نگاه شما را به تلاش هایی که در این یکصد و چهار – پنج سال گذشته در جامعه ایران گسترش یافته است . به جز یک تحول ، بقیه تحول های سیاسی بلا استثناء از بدو مشروطیت تا امروز ، تحولاتی ناشی از تغییرات درون سیستم بوده اند . یعنی قدرت کافی برای اینکه تحولی سیاسی روی دهد در درون خود سیستم متمرکز و انباشت شده است و شکاف ها و گسل هایی در درون سیستم شکل گرفته و منجر به تغییر شده است .
مبارزات مدنی که خارج از حکومت به صورت اعمال فشار بر حاکمیت در ایران نظیر جنبش زنان ، قومیت ها و جنبش های کارگری و دانشجویی پدیدار شده است تا وقتی که بر روی گسل های درون سیستم سوار نشده و آن ها را برای فشار به سیستم در راستای تغییر، اهرم نکرده باشند موفق نشده و نمی شوند .
اکثریت مردم تا زمانی که نتوانند قدرت ها و نهاد ها و مولفه های درون نظام را برای پشبرد خواست های خودشان ، اهرم فشار سازند با توجه به تلقی که از طرز تفکر فعالان اجتماعی و سیاسی و فرهنگی در طول یکصد سال اخیر دارم امید به اینکه منشی تغییر باشیم وجود ندارد .

+ یکی از راهکارهای اساسی در رابطه با تداوم جنبش سبز از سوی آقایان موسوی و کروبی بحث " رسانه " مطرح شده است . با توجه به انسدادی که در درون کشور در رابطه با امر اطلاع رسانی وجود دارد ، و نیز انحصار رسانه ای موجود توسط حاکمیت ، چقدر این راهکار عملی است ؟ از سوی دیگر شاهد هستیم که نام یکی دو رسانه نیز در خارج از ایران مطرح شده است . چقدر این رسانه ها می توانند یاری رسان و بازتاب دهنده جنبش داخل کشور باشند و نه صدای گروه یا گروه هایی که خود را نماینده جنبش سبز می دانند ؟

اولا باید تکلیف یک موضوع را روشن سازم . من مدت هاست که این فکر را ترک گفته ام که باید گروه ها و احزاب سیاسی خودشان برای خودشان رسانه ایجاد کنند . این فکری اشتباه است و فکری است که در اوایل قرن 20 لنین مطرح کرد و گفت که باید " ایسکرا " داشته باشیم و نشریه حزبی داشته باشیم و باید اینگونه آگاهی را به میان مردم ببریم و اطلاع رسانی کنیم . احزاب سیاسی به این سمت سوق داده شدند . در کشور ما هم بسیاری از احزاب برای خود ارگان ایجاد کردند تا جای روزنامه و رادیو را بگیرند .
این فکر اگر بخواهد باز احیا شود به نظرم اشتباه است و نباید صورت گیرد و در نهایت فاصله ای با توتالیتریسمی که همه با آن مخالفیم نخواهد داشت . رسانه باید مستقل از احزاب سیاسی باشد و کار خود را انجام دهد .
کار احزاب ، در جامعه مدرن کار انتخاباتی است . به نظرم اگر انتخابات را از حزب بگیریم موضوع دیگری برایش باقی نمی ماند که به آن بپردازد اما ماهیت کار رسانه جدای از این است . نکته دوم اینکه ، رسانه مستقل از حکومت همواره یکی از قوی ترین نشانه های رشد جامعه مدنی است . سوال این است که رشد جامعه مدنی در ایران به آن مرحله رسیده است که تولید رسانه کند یا نه ؟ .
من گام هایی که اخیرا از جانب این دو گرایش برداشته شده را با تلاش های سابق در این زمینه که از سوی نهاد های خصوصی در ایران صورت گرفته مقایسه می کنم . در مقطع کنونی برایشان آرزوی موفقیت می کنم و فکر می کنم می تواند نقطه آغازی جدی باشد . اما باز از خود سوال می کنم که آیا میزان حمایتی که جامعه ایرانی می تواند از این رسانه ها داشته باشد به اندازه ای است که در رقابت با رسانه های دولتی بتواند روی آب خود را نگاه دارد و وقت را از فعالان و علاقمندان و بینندگان به غنیمت ببرد ؟ .
امروز رقابت جدی بر سر گرفتن وقت بیننده – که البته محدود است - در میان رسانه های دولتی و غیر دولتی در جهان وجود دارد . آیا رسانه های جدید می توانند چنین رقابتی کنند ؟ . اگر بتوانند چنین رقابتی داشته باشند ، من خیلی خوشبینانه تر از پاسخ پرسش های قبلی درباره جامعه ایران سخن خواهم گفت که مثلا با یک ضرب بتواند تکلیف اقتدارگرایی را روشن سازد .

+ فایل صوتی
++ این گفتگو برای رادیو کوچه تهیه شد .

جمهوری اسلامی به نفع جنبش سبز دچار واگرایی است

2010-08-19T20:24:00.007+02:00

گفتگو با فرخ نگهدار - بخش اول

میهمان امروز کافه کوچه ، از چهره های تاریخ جنبش فدایی ایران است . کسی که به گفته ی خودش در سال 1342 بیژن جزنی او را عضو گیری کرده بود اما بعدها به مشی مبارزه مسلحانه پشت کرد .
فرخ نگهدار در سال 1325 در خانواده ای سیاسی به دنیا آمد. پس از انقلاب از پایه گذاران سازمان فدائیان اکثریت بود و چند سالی هم در ایران ماند . امروز اما نگهدار بیش تر از آن که فعال سیاسی باشد اهل تحلیل رویداد هاست . از یاران قدیمی اش ، مخالف بیش از موافق در برابرش دیده می شود . با این همه دفاع او از جنبش سبز و تحلیل رفتار حاکمیت جمهوری اسلامی در قالب گفتارها و مصاحبه هایش با رسانه ها ، سبب شد تا نسل جوان امروز ایران با نام و چهره و مشی سیاسی اش آشنا شوند . با وی درباره جنبش مردم سخن گفته ایم .

+ در حالی که بیش از یک سال از انتخابات سال 88 و خیزش عمومی مردم در داخل ایران می گذرد ، شما به عنوان یک تحلیلگر سیاسی ، جنبش را در مرحله کنونی چگونه ارزیابی می کنید ؟ شکست خورده یا در حال تداوم است ؟

من جنبش سبز را در حال تداوم می بینیم و در تمام تحلیل هایم نیز این مساله را یادآور شده ام و استناد اصلی من نیز درباره این تداوم ، نگرشم به ماهیت جنبش است . بر این باورم که جنبش سبز جنبشی مدنی و انتخاباتی است . در فصل انتخابات این جنبش دوران رونق و فرازش بوده و در فصل پس از آن دوران تفکر ، تامل و آمادگی برای ادوار بعدی است که دوران رونق فرا خواهد رسید . به دلیل ماهیت این جنبش ، ما با دوران های فراز و فرود مواجه خواهیم بود . در این میان تفکری وجود دارد مبتی بر اینکه جنبش سبز به رکود گراییده و احتمال بازگشت به رونق ضعیف است .
این نگاه به غلبه نظامی ها و کودتاچیان بر کشور استناد می کند که موضوع انتخابات را از بین خواهند برد و در دور بعد به دلیل سلطه فراگیر نظامی گرایان ما با انتخابات جدی مواجه نخواهیم بود . من با این تحلیل و ارزیابی از جامعه مخالفم . بارها پس از جنبش دوم خرداد نیز ناامید و یاس فراگیر شد و موجب شد تا برای چند صباحی جنبش انتخاباتی در ایران دچار وقفه شود اما در پی 22 خرداد و حلول جنبش سبز دیدیم که تمایل و رقبت اجتماعی برای شرکت در انتخابات و دفاع از حق رای در ایران بسیار بالاست . پیش بینی من این است که باز روندی فرازمند را در پیش خواهیم گرفت و خواهیم دید که در دور بعدی انتخابات رونق جنبش سبز نمایان می شود .

+ چگونه با روی کار آمدن دولت آقای احمدی نژاد و سه قفله شدن وزرات کشور و باب انتخابات به انتخابات آتی ریاست جمهوری امیدوارید ؟

من امیدوار به انتخابات آتی هستم و آن تحلیل و تلقی که معتقد است به اینکه در روند تحولات درون نظام ما به تمرکز و اقتدار بیشتر خواهیم رسید و شخصی مثل صدام ، شاه ، رضا شاه یا فرانکو اقتدار کامل را در دست خواهد گرفت و سایر رقیبان را از بین خواهد برد را قبول ندارم . روند جاری نشان می دهد که نظام جمهوری اسلامی در حال واگرایی است و رقابت ها در حال گسترش در پهنه اجتماعی است .
حکومت جمهوری اسلامی ایران ، نه ولی فقیه و نه بنیادهای نظامی گرایان چون سپاه پاسداران و وزارت اطلاعات و دستگاه های سرکوب ، قادر به کنترل تمامی نهاد های قدرت نیستند . این روند واگرایی ادامه خواهد یافت و با رسیدن به فصل انتخابات ، با شرایطی مواجه می شویم که تمرکز در دستگاه حاکمه کمتر و تمایل به تاثیر گذاری در روند های اجتماعی و سیاسی در ابعاد جامعه بیشتر خواهد بود . به ویژه اگر نقش رسانه ها را به توان و پتانسیل موجود در جامعه اضافه کنیم می توانیم و باید امیدوار باشیم که انتخابات بعدی ، نهادهای سه قفله ی حاکم قادر نشود که مردم را از به صحنه آمدن منصرف کند یا شکاف های یاس آفرین در جامعه تولید کند .

+ آقای نگهدار در اینجا دو نکته وجود دارد . یکی بحث شورای نگهبان و نظارت استصوابی است و دیگر میل مردم به شرکت در انتخابات است . در مورد اول تغییری ایجاد نشده و نمودی از واگرایی در میان نیست و درباره نکته دوم ، سرخوردگی مردم از شرکت در انتخابات سال گذشته است . تحلیل شما چیست ؟

سرخوردگی یک حس طبیعی است و مردم احساس می کنند که اغفال شده اند یا حکومت رفتار معقولی با آنها نداشته و رایشان را به دور انداخته است . این حس کاملا درست و قوی در مردم است . از اینکه حکومت مردم را فریب داده و متوسل به تقلب شده است نمی توانیم نتیجه بگیریم که مردم فکر می کنند انتخابات معقول و مورد استفاده ای نیست .
درباره وضع شورای نگهبان ، از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون ، دستگاه حاکم کوشیده که حریم را تنگ تر و امکان مشارکت طیف های بیشتر را سلب کند . می دانیم که در انتخابات 22 خرداد بیش از چهار نامزد که همه آنان نیز زمانی از ارکان نظام جمهوری اسلامی بودند فرصت نامزدی نیافتند . نظر به بحران هایی که در جامعه و چالشی که میان حکومت و مردم وجود دارد و نیز نظر به گسل هایی که در درون حاکمیت جمهوری اسلامی از سی سال پیش پدید آمده ، نهادینه شده و غیر قایل رفع است و من آن را روند واگرایی نامیده ام ، فکر می کنم که شورای نگهبان قادر نخواهد شد و فرصت نیز پیدا نمی کند تا انتخابات را فرمایشی تبدیل کند . نمی تواند انتخابات را با یک فکر و یک نماینده مثلا از جناح احمدی نژاد برگزار کند .
این حدسی بعید است که حکومت قادر شود به دلیل گسل های موجود چنین طرحی را به انجام رساند . اگر شکاف های درون حکومت عمل کند که باز به اعتقاد من اینگونه خواهد بود ، ما شاهد آن خواهیم بود که مردم و توده های آگاه به ویژه در شهرهای بزرگ ، نامزدهایی که تلاش می کنند از رای برخوردار شوند را می ربایند . آنگاه مردم حرف خود را از زبان آن نامزد یا نامزدها می زنند و در نهایت نامزد مورد نظر را بر صندلی قدرت خواهند نشاند . مگر اینکه باز هم حکومت متوسل به کودتا شود که این بار ابعاد واکنش ، بسیار وسیع تر خواهد بود .
دقت کنید که پس از جنبش یا حماسه ی دوم خرداد ، روند نمد مال کردن جنبش اصلاحات پی گرفته شد و پس از هشت سال بالاخره آنها موفق شدند که امدی نژاد را به قدرت برسانند . پس از کودتای 22 خرداد ، آنها انتظار نداشتند که با چنین موج اعتراضی رو به رو شوند . اعتراضی که در تاریخ معاصر ایران به طور کلی به این شکل بی سابقه بوده است . این اعتراض به صورت مدنی در هیچ یک از مقاطع تاریخی یکصد سال گذشته ایران سابقه نداشته است و همچنان ادامه دارد .
مردم روحیه شان عوض نشده است و شکاف در جبهه مردمی و مدنی پدید نیامده است . یاس و نامیدی از اینکه ما برحق هستیم و ما درست عمل کردیم اصولا در جامعه ایران ناپدید است . بنابر این من می بینم که تلاش حکومت برای به قدرت رساندن افراد منصوب به خود در آینده ، تلاشی بیهوده خواهد بود.

+ آیا با توجه به تعریفی که از عملکرد و آینده ی شورای نگهبان مطرح کردید ، اساسا فلسفه 22 خرداد 88 زیر سوال نمی رود ؟ به عبارتی دیگر ، اینکه می گویید "نمی توانند خواسته یک فرد یا یک جناح را عملی سازند " آیا اساس آنچه که کودتا نامیده می شود را دارای شبهه نمی سازد ؟

منظورتان را نمی فهمم .

+ منظورم این است که اگر شورای نگهبان ناتوان است از اینکه نگذارد مردم به نامزد مطلوب خود رای دهند پس چرا اصولا کودتا شد ؟ دلیل کودتا چه بود جز اینکه از یک روند جلوگیری شود ؟

قبل از انتخابات شورای نگهبان صلاحیت آقایان موسوی و کروبی را مورد تائید قرارداد با این امید که آنها خط مشی مورد تائید نظام را پیش گیرند .
من صادقانه بگویم که معتقدم هر دوی آقایان معتقد بودند و هستند که در درون نظام می گنجند و در درون نظام هم عمل می کنند ، آنچه که موجب تغییر نظر شورای نگهبان شد واکنش مردم بود . یعنی مردم چنان به صحنه آمدند و مطالبات به تعویق افتاده و سترون شده ی خود را روی میز انتخابات گذاشتند که حکومت - در فاصله ای که آقایان موسوی و کروبی را مورد تائید صلاحیت قرار می دهد تا روز انتخابات – به این نتیجه می رسد که با مردمی که می خواهند قدرت موسوی و کروبی را معنا کنند ارزیابی قبلی نادرست بوده است . یعنی حکومت فهمید که آقایان موسوی و کروبی اگر هم بخواهند نمی توانند در چارچوب قرارهایی که با آنان داشتند در کنار مردم باشند و این با ارزیابی قبلی سازگار نیست . این انگیزه ی اصلی کودتا بود .

+ فایل صوتی
++ این گفتگو در رادیو کوچه منتشر شد .

نیاز جامعه ایرانی به فرهنگ‌سازی رقص

2010-08-18T17:00:00.006+02:00

«من رقاص هستم.» این را «مینا خانی»، هنرمند ۲۷ ساله ایرانی می‌گوید‌. مینا را با نام محبوبه هم می‌شناسند‌. کسی که پنج سال پیش زادگاه مادری را ترک گفت و امروز در خیابان‌های شهرهای آلمان در اعتراض به وضعیت اجتماعی و سیاسی حاکم بر ایران می‌رقصد‌.

می‌گوید که رقص را در ایران مخفیانه آموخته است و در نگاه بسیاری از هم‌میهنانش در اروپا‌، رقص را یک تابو می‌بیند‌. چنین است که مینا زیر آسمان آلمان هم محدودیت‌های فرهنگ ایرانی را حس می‌کند‌. با کج‌دار و مریض اما کارش را ادامه می‌دهد و رقص را زبانی بین‌المللی می‌خواند‌. دعوتم را برای حضور در کافه کوچه پذیرفت و با شما از اعتراض با ابزاری دیگر سخن گفت .

+ شما از رقص به عنوان هنر اعتراضی استفاده می‌کنید و مدتی است که فیلم‌هایی از برنامه‌های شما در سایت یوتیوب دیده می‌شود. چه شد که به این فکر افتادید تا از رقص برای اعتراض سیاسی استفاده کنید‌؟

فکر این کار در واقع برای نخستین بار در برنامه سیاسی ۲۹ آگوست سال گذشته که به مناسبت کشتار در سی سال اخیر ایران و به ویژه کشتار دهه شصت ایران بر‌گزار شد به وجود آمد‌. دوستانم که به اتفاقشان این برنامه را تدارک می‌دیدیم می‌دانستند که من می‌رقصم‌. آنان به من پیشنهاد دادند و قبول کردم‌. تا این‌که چندی پیش بر سر موضوع اعتصاب غذای «مجید توکلی»‌، باز می‌خواستیم کاری کنیم و برایمان مهم بود که توجه جلب کنیم‌. البته من از تظاهرات همیشگی خسته شده بودم و فکر می‌کنم حضور در خیابان‌ها و شعاردادن دیگر وقتش گذشته است.

اگرچه من هم پس از انتخابات به فکر رقصیدن نبودم به خیابان‌ها می‌رفتم، اما در حال حاضر فکر می‌کنم این کار تکراری شده و از حوصله عابران خیابانی که می‌دانند موضوع تظاهرات چیست خارج است‌. ما می‌خواستیم کار جدیدی در ارتباط با اعتصاب غذای مجید توکلی انجام دهیم‌. با ایده‌ی رقصیدنم‌، در برابر دفتر سازمان ملل متحد در شهر بن برنامه‌ای اجرا کردم و از آن پس هم گروه‌های دیگر تماس گرفتند و درخواست اجرای برنامه کردند و من هم با کمال میل اجرا کرده‌ام .

+ هیچ‌وقت نگران نبودید که رقصیدن به عنوان یک اعتراض‌، خودش مورد اعتراض واقع شود‌؟ همان‌طور که می‌دانید رقص برای جامعه ایرانی نوعی تابوست‌. آیا فکر نکردید برای اعتراض به آن‌چه در ایران می‌گذرد از جایگزین ساختن رقص به جای تظاهرات در این جامعه پاسخ منفی به دست آید‌؟

من نمی‌خواهم جایگزین کنم‌. فکر می‌کنم هر کس می‌تواند برای اعتراض ابزاری داشته باشد‌. ژورنالیست ابزارش قلم و موزیسین هم ابزارش موزیک است و من هم بهترین ابزارم رقص بود‌. من می‌دانستم که جامعه ما ممکن است هنوز ظرفیتش را نداشته باشد و رقص سیاسی و مفهومی را اساسن نشناسد‌. کمااین‌که با اعتراض و انتقاد‌های زیادی هم از همان ابتدا مواجه شدم ولی فکر می‌کنم کسی که کار خودش را قبول دارد باید ادامه دهد‌. با این همه من همیشه سعی می‌کنم ظرفیت جامعه ایرانی تا حدی در نظر بگیرم‌. با این‌که ساختارشکنی می‌کنم اما تا حدی سعی می‌کنم ظرفیت‌ها را نیز در نظر داشته باشم .

+ اگر نمی‌خواستید که به ظرفیت‌ها توجه کنید چه می‌کردید‌؟ در واقع مانعی که به لحاظ فرهنگی با آن دست به گریبان هستید چیست‌؟

بیش‌تر در نوع اجرا و طراحی لباس است‌. یکی دو بار من با اعتراض‌هایی در این‌باره مواجه شده‌ام‌. از سویی یک سری هستند که اصولن این کار را قبول ندارند‌. آنان قبول ندارند که می‌توان در یک برنامه سیاسی رقصید‌. خب من با آنان نمی‌توانم کاری داشته باشم اما درباره نوع اجرا و طراحی لباس سعی می‌کنم تا حدی ظرفیت‌های جامعه را در نظر بگیرم.

+ شما فکر می‌کنید که آیا پیام خود را از طریق آن‌چه که رقص مفهومی نامیدید به ایران یا لااقل به جامعه ایرانیان مقیم آلمان رسانده‌اید‌؟

من فکر می‌کنم که توانسته‌ام ارتباط برقرار کنم‌. من پیش از هرچیز رقص را بسیار دوست دارم و آن را زبانی بین‌المللی می‌دانم و به نظرم رقص مرا یک آلمانی همان‌طور می‌فهمد که یک ایرانی‌. برای من ارتباط گرفتن با تماشاچیانم مهم بوده است و من بازتاب کارم را از غیرایرانی‌ها هم گرفته‌ام و این نشان می‌دهد که موفق بوده‌ام‌. کارم را نقد‌ناپذیر نمی‌دانم و فکر می‌کنم اگر این نقد‌ها سازنده باشند هم به نفع من است و هم به نفع جامعه .

+ سبک شما در رقصیدن چیست‌؟ ظاهرن هم‌راه با رقص از نمایش و رنگ هم بهره می‌گیرید‌. آیا هنرتان تلفیقی است‌؟

من رقص را در دوران کودکی در ایران آموختم‌. می‌دانید که شرایط آموختن رقص در ایران بسیار دشوار است‌. آن‌جا کلاس رقص آکادمیکی وجود نداشت‌. آموزشم مخفیانه بود‌. همسایه‌ای داشتیم که دخترش رقص بلد بود‌. مادرم وقتی به سرکار می‌رفت مرا به دختر همسایه می‌سپرد‌. او هم استعداد رقصیدن را در من دیده بود و با من کار کرد‌. مادرم مرا پشتیبانی کرد اما پدرم نمی‌دانست که رقص می‌آموزم‌. من رقص شرقی یادگرفتم و کمی هم با من رقص مدرن کار شد اما نیمه کاره باقی ماند‌. در واقع هرگز نتوانستم کامل بیاموزم‌. هر آن‌چه که امروز می‌بینید تجربه و آزمون ‌های خودم است‌. البته من در تظاهرات‌های خیابانی از نمایش هم استفاده کرده‌ام تا بهتر بتوانم برنامه‌ای ارایه دهم.

+ امروز نظر خانواده درباره برنامه‌هایتان چیست‌؟

مادرم همیشه پشتیبانم بوده است ولی فکر می‌کنم پدرم خیلی در این‌باره خوشحال نباشد. اما فکر می‌کنم که جوری در حال کنار آمدن با موضوع است.

+ آیا تفاوتی میان تفکر و برخورد ایرانیان درون مرز و برون مرز با هنر رقص می‌بینید‌؟

در ایران اساسن رقص به مفهومی که من کار می‌کنم ناشناخته است چراکه ایرانیان رقص را چیز دیگری می‌شناسند ولی راستش را بخواهید من تفاوت زیادی میان تفکر ایرانیان خارج از ایران و درون کشور در این‌باره نمی‌بینم‌. بیش‌تر تفاوت را بین اقشار جامعه می‌بینم‌.
دوستانی در ایران دارم که خیلی کارم را دوست دارند و حتا نقد‌هایی هم دارند اما نقدهایشان در راستای تخریب نیست و همواره می‌گویند که کارت را ادامه بده و مطمئن باش که موفق می‌شوی و در عین حال ایرانیانی را در خارج از کشور دید‌ه‌ام که هیچ ارتباطی با رقص نمی‌گیرند و به نوعی هنوز برایشان این هنر یک تابوست‌. فکر می‌کنم در این زمینه باید فرهنگ‌سازی کرد.

+ یعنی چه‌؟ چه باید کرد و از کجا باید شروع کرد‌؟

من فرهنگ‌سازی را در عادی کردن رقص می‌دانم‌. برای این‌که متوجه بشوند که تلقی از رقاص اشتباه است‌. من با میل و اشتیاق خودم را رقاص می‌نامم و به من برنمی‌خورد اگر کسی مرا رقاص بنامد. چراکه به نظرم واژه «رقاص» هیچ بار منفی ندارد‌. این‌ بار منفی را نگاه جامعه به آن داده است و فقط با عادی شدن و زیاد دیدن رقص و ارتباط برقرار کردن با آن از بین می‌روند‌. این کاری است که در راستای فرهنگ‌سازی‌، من می‌توانم انجام دهم و ممکن است کسی که خوب مقاله می‌نویسد با نوشتن‌، در همین مسیر گام بردارد.

+ فایل صوتی
++ این گفتگو برای رادیو کوچه تهیه شد .

Ali Kheradpir

یاد

Sur Le Film La Rafle

تماشای یک حراج

شرایط؛ قربانی شتاب یا شرایط؟

مدادم

La Fete des Lumieres a Lyon

جشن نور

حقیقت

ما

دیدار در خواب

The French Music Band

احمدی‌نژاد آینه مردم ایران نیست

غایب روز

آب بازی و انقلابی که روی نداد

به تو

زیبا

ترانه خوانی در خیابان

استقبال از تابستان در شهر لیون

تظاهرات موتورسیکلت سواران

پنج حرف ساده

تیر توقیف بر هم میهن

روزنامه نگار

ما بزرگ بودیم

و دیگر هیچ

سکوت منسوت قطاری است

ماندگار در یادها

تنهایی ام رفیق است

چون نبضتو برقص

روزگار آن توست

سهم من تماشاست سکوت استو لحظه ای آه و دیگر هیچ

23 آوریل 2011

ایتالیا فاحشه خانه نیست

گرامیداشت یاد جان باختگان سوری

زیر آسمان ژنو

کتاب و کتابخوانی در موزه نگاه ما

خیمه شب بازی

عاقبت

پرسيدمش كيستيگفت مرگ

عاقبت كسي راست گفت

Question

I'm still live. how it's possible after more than thirty hard years?.it's a fundamental question that i've asked my self when woke up today!.

God & Gun

I'm listening to Sky News, there is a report from Lybia rebels, men slogan is "allah akbar"(God is great) and their act is shooting by "kelashinkof". what's the link between Allah akbar and gunshot?.it's so familiar. isn't it?

بودم

آينه

آه اي آينه

به فرياد رس

اي آگه از خط خستگي سال هاي بي قراري

بيداد زمان را

در چشمم بخوان

اميدي نيست

از شرم نااميدي بشكن

خوب مي داني

شكسته ام

بشكن

ریسمان پوسیده را نباید چنگ زد

مسافر

رقص و موسیقی سرخپوستان

شب نوئل و نقاشی خیابانی

وحدت

نقاشی خیابانی

اسکی در خیابان

بابا که مرد …

پرنده ی لیونی

هنرپیشه

شورش دانش آموزان در لیون - 3

شورش دانش آموزان در لیون - 2

شورش دانش آموزان در لیون - 1

رقص کولی

تظاهرات در لیون - 2

تظاهرات در لیون - 1

تلاش احمدی نژاد برای گفتگو و بازی سخت اوباما

Ahmadinejad Wants to Talk; Any Takers

کارناوال رقص در لیون - سری دوم عکس ها

کارناوال دو سالانه ی رقص لیون

حمله نظامی باعث استیصال مخالفان

به تماشایت

فردا

کسی نشنید

سکوت من

سوت قطاری است

چون نبض

تو برقص

سهم من تماشاست

سکوت است

و لحظه ای آه

و دیگر هیچ

پرسيدمش كيستي

گفت مرگ